collect

Znaczenie

Collect to najczęściej czasownik oznaczający zbierać, gromadzić lub kolekcjonować — na przykład przedmioty, dane albo pieniądze. Znaczenie zależy od kontekstu:

• zbierać, gromadzić: gromadzić rzeczy lub informacje, często przez pewien czas;
• odbierać, zabierać: odebrać coś z określonego miejsca, na przykład przesyłkę;
• pobierać, inkasować: otrzymać lub pobrać należne pieniądze, opłatę albo dług;
• opanować się, zebrać myśli: odzyskać spokój lub kontrolę nad sobą;
• wywnioskować, zrozumieć — w użyciu rzadszym i bardziej formalnym, zwykle na podstawie tego, co ktoś powiedział.

Słowo może też występować jako rzeczownik. Collect oznacza wtedy między innymi rozmowę telefoniczną, której koszt ponosi odbiorca, albo — w kontekście liturgicznym — krótką modlitwę.

Gramatyka i pochodzenie

Jako czasownik collect jest regularny: jego formy to collects ↗, collected ↗ i collecting ↗. Może występować z dopełnieniem, jak w znaczeniu „zbierać coś”, albo bez niego, gdy z kontekstu wiadomo, co jest zbierane.

Słowo pochodzi od łacińskiego colligere ↗, czyli „zbierać razem”, przez formę collectus ↗. Można w nim rozpoznać elementy oznaczające „razem” i „zbierać”.

Synonimy i antonimy

Synonimy różnią się od collect zakresem znaczeń i typowym kontekstem:

• gather ↗ — zbierać lub gromadzić; często odnosi się do ludzi albo rzeczy skupianych w jednym miejscu;
• accumulate ↗ — stopniowo gromadzić, często w coraz większej ilości;
• amass ↗ — zgromadzić dużą ilość czegoś; brzmi mocniej i zwykle sugeruje znaczne nagromadzenie;
• retrieve ↗ — odzyskać lub odebrać coś, co znajduje się w innym miejscu;
• collect payment [?](vocabuo://word/collect payment) można zastąpić przez receive payment [?](vocabuo://word/receive payment), ale to drugie podkreśla otrzymanie zapłaty, a nie jej aktywne pobieranie.

Nie ma jednego antonimu odpowiedniego dla wszystkich znaczeń. W zależności od kontekstu przeciwieństwem może być:

• scatter ↗ — rozrzucać lub rozpraszać, czyli rozdzielać zamiast zbierać;
• disperse ↗ — rozpraszać ludzi lub rzeczy;
• spend ↗ — wydawać pieniądze, zamiast je gromadzić;
• distribute ↗ — rozdawać lub rozdzielać między odbiorców, zamiast zbierać w jednym miejscu.

Typowe połączenia i wyrażenia

• collect data [?](vocabuo://word/collect data) — zbierać dane;
• collect stamps [?](vocabuo://word/collect stamps) — kolekcjonować znaczki;
• collect a parcel [?](vocabuo://word/collect a parcel) — odebrać paczkę;
• collect rent [?](vocabuo://word/collect rent) — pobierać czynsz;
• collect oneself [?](vocabuo://word/collect oneself) — opanować się, zebrać myśli;
• collect call [?](vocabuo://word/collect call) — rozmowa telefoniczna na koszt odbiorcy.