abide

1) Katlanmak, tahammül etmek

Bir duruma, şeye ya da kişiye dayanmak; onu tolere edebilmek anlamına gelir. Genellikle olumsuz bir his (rahatsızlık, sıkıntı) içerir ve çoğunlukla “abide + isim/gerund” ya da “can’t/couldn’t abide” kalıbıyla görülür.

• Örnek anlam: I can’t abide rude behavior. → “Kaba davranışa tahammül edemem.”

Eş anlamlılar (synonyms):

• tolerate
• endure
• bear
• stand (özellikle “can’t stand” gibi)
• put up with (daha günlük)

Zıt anlamlılar (antonyms):

• enjoy
• like
• welcome
• embrace

---

2) Uymak, riayet etmek (kural/karar/kanun)

Özellikle kurallara, yasalara, anlaşmalara veya kararlara uymak anlamında kullanılır. Bu kullanımda en yaygın yapı “abide by” şeklindedir.

• Örnek anlam: You must abide by the rules. → “Kurallara uymalısın / riayet etmelisin.”

Eş anlamlılar (synonyms):

• obey
• comply with
• follow
• adhere to
• observe (kural/kanun bağlamında)

Zıt anlamlılar (antonyms):

• disobey
• break (a rule/law)
• violate
• defy
• ignore

---

3) (Daha edebi/eski) Kalmak, devam etmek

Bazı metinlerde “bir yerde kalmak” ya da “devam etmek” anlamında daha eski/edebi bir kullanım olarak görülebilir.

Eş anlamlılar (synonyms):

• remain
• stay
• continue

Zıt anlamlılar (antonyms):

• leave
• depart
• cease

---

Kelime yapısı (parts)

• abide: kök fiil (temel biçim)
• Yaygın kalıp: abide by = “-e uymak, -e riayet etmek”
• Çekim:
  • abode (geçmiş zaman, daha edebi/eski) / abided (modern ve özellikle “abide by” için yaygın)
  • abided (past participle, yaygın)
  • abiding (şimdiki zaman ortaç; “abiding respect” = “kalıcı/süregelen saygı” gibi)