compulsive

Tanım & Anlamı

“Compulsive” kelimesi, bir davranışı ya da eylemi kontrol edilemez şekilde yapma dürtüsünü ifade eder. Türkçede “dürtüsel”, “kontrolsüz” veya “saplantılı” anlamlarına gelir.

1. Psikolojik anlamda: Bir kişinin kendi iradesi dışında, zorlayıcı bir şekilde belirli bir davranışı tekrar etmesi durumunu tanımlar. Örneğin, “compulsive eating” (dürtüsel yeme) veya “compulsive gambling” (saplantılı kumar oynama).
2. Genel anlamda: Çok ilgi çekici, insanı kendine bağlayan bir şeyi de anlatabilir. Örneğin, “a compulsive story” ifadesi “kendini okutmaya zorlayan, çok sürükleyici hikâye” anlamına gelir.

Dilbilgisi & Kelimenin Kökeni

“Compulsive” bir sıfat (adjective)’tir.
Kökeni Latince “compellere” fiiline dayanır; bu fiil “zorlamak, itmek” anlamındadır. İngilizceye Orta Çağ Fransızcası üzerinden geçmiştir. Kelime, “compel” (zorlamak) fiilinden türetilmiştir ve “-sive” eki ile sıfat haline getirilmiştir.

Eşanlamlılar & Zıt anlamlılar

Eşanlamlılar:
? compelling, ? obsessive, ? irresistible, ? uncontrollable

Zıt anlamlılar:
? voluntary, ? controlled, ? restrained