construct

Anlamı (Türkçe)

Construct hem fiil hem de isim olarak kullanılır.

1) Fiil: “inşa etmek, kurmak, oluşturmak”

• Bir şeyi parçaları bir araya getirerek yapmak veya planlı şekilde meydana getirmek.
• Somut (bina, köprü) ya da soyut (teori, argüman) şeyler için kullanılabilir.
  • Örnek anlam: “bir bina inşa etmek”, “bir cümle kurmak”, “bir teori oluşturmak”.

2) İsim: “kavram, yapı (zihinsel/kuramsal yapı)”

• Özellikle psikoloji, sosyoloji, dilbilim gibi alanlarda zihinde oluşturulan kuramsal kavram anlamına gelir.
  • Örnek: “intelligence is a construct” → “zekâ kuramsal bir kavramdır”.

---

Parçaları (Word parts)

• construct: tek kök olarak kullanılır.
• Köken olarak Latince:
  • con-: “birlikte”
  • struct (struere): “yığmak, kurmak, inşa etmek”
• Aynı kökten gelen kelimeler:
  • structure (yapı), constructive (yapıcı), reconstruct (yeniden inşa etmek)

---

İngilizce Eş Anlamlılar (Synonyms)

Fiil anlamında:

• build (inşa etmek)
• erect (dikmek/inşa etmek; daha resmî)
• assemble (parçaları birleştirerek kurmak)
• create (yaratmak/oluşturmak; daha genel)
• form (şekillendirmek/oluşturmak)
• develop (geliştirip ortaya çıkarmak)
• compose (özellikle yazı/müzikte oluşturmak)

İsim anlamında:

• concept (kavram)
• idea (fikir)
• framework (çerçeve)
• model (model)

---

İngilizce Zıt Anlamlılar (Antonyms)

Fiil anlamında (bağlama göre):

• destroy (yok etmek)
• demolish (yıkmak; yapı için)
• dismantle (söküp dağıtmak)
• deconstruct (yapısını çözümlemek/sökmek; özellikle kuramsal bağlamda)

İsim anlamında:

• Doğrudan tek bir zıt anlam her bağlamda yoktur; ancak “construct” (kuramsal kavram) için bağlama göre reality (gerçeklik) veya fact (olgu) karşıtlık olarak kullanılabilir.