adjectiveverb

erect

dikmek

Standing up straight and not bending; also, to build or put something in an upright position.

Tanım ve anlam

Erect kelimesi, bağlama göre sıfat veya fiil olarak kullanılır:

Dik, dik duran, doğrulmuş: Bir şeyin yatay değil, yukarı doğru konumda olduğunu belirtir.
- an erect posture — dik duruş
Dikmek, kurmak, inşa etmek: Bir yapı, direk veya heykeli dikey biçimde kurmak.
- They erected a statue. — Bir heykel diktiler.
Kurmak veya oluşturmak: Daha resmî bir kullanımla bir kurum, sistem ya da yapı oluşturmak.
Cinsel olarak sertleşmiş: Özellikle penis için kullanılan tıbbi veya doğrudan bir anlamdır.
- an erect penis — sertleşmiş penis

Fiil olarak geçmiş zaman ve üçüncü hâli genellikle erected biçimindedir.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Türü: Sıfat ve geçişli fiil
Telaffuz: /ɪˈrekt/
Fiil olarak genellikle bir nesne alır:
erect a building — bir bina inşa etmek
Sıfat olarak isimden önce veya be fiilinden sonra kullanılabilir:
an erect figure — dik duran bir figür
The figure was erect. — Figür dik duruyordu.

Kelime, Latince erigere “yukarı kaldırmak, dikmek” fiilinden gelir. Bu fiil, “dışarı/yukarı” anlamındaki e- ve “yönetmek, doğrultmak” anlamındaki regere kökleriyle ilişkilidir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

upright : “Dik” anlamında en yakın eş anlamlıdır. Ayrıca mecaz olarak “dürüst” anlamına da gelebilir; erect genellikle fiziksel diklik vurgusu taşır.
vertical : Yatayın karşıtı olan geometrik veya fiziksel dikey konumu belirtir. Erect ise bir şeyin dik konumda durmasını veya dikilmesini daha güçlü biçimde anlatır.
standing : “Ayakta duran” anlamındadır; erect daha resmî ve diklik vurgusu daha belirgin bir kelimedir.
construct : “İnşa etmek” anlamında fiil olarak erect ile benzerdir. Erect, özellikle bir yapıyı veya dikey bir nesneyi kurma fikrini öne çıkarır.
build : Genel olarak “inşa etmek” demektir ve erect kelimesinden daha yaygın ve daha nötrdür.

Zıt anlamlılar

horizontal : “Yatay” anlamındadır; dikey konumdaki erect kelimesinin karşıtıdır.
fallen : “Düşmüş, devrilmiş” anlamına gelir; dik duran bir şeyin karşıt durumunu ifade eder.
collapsed : “Çökmüş” anlamındadır; kurulmuş veya dik duran bir yapının bozulmuş hâlini anlatır.
demolish : “Yıkmak” anlamındaki fiildir ve “inşa etmek” anlamındaki erect fiilinin karşıtıdır.
dismantle : Bir yapıyı parçalara ayırarak sökmek demektir; erect ile kurma anlamında zıtlık oluşturur.