execute

Anlamı (Türkçe)

Execute fiili genel olarak “uygulamak, yerine getirmek, icra etmek” anlamına gelir.

Başlıca kullanımları:

1. Bir planı/kararı/emri uygulamak, yerine getirmek
   • Örn. execute a plan → bir planı uygulamak
   • execute an order → bir emri yerine getirmek
2. (Hukukî/teknik) Resmî bir işlemi geçerli olacak şekilde yapmak
   • execute a contract → bir sözleşmeyi resmen imzalamak/yürürlüğe koymak (hukukî bağlam)
3. (Bilgisayar) Bir programı/komutu çalıştırmak
   • execute a command → bir komutu çalıştırmak
4. (Tarihî/Resmî) İdam etmek
   • execute a prisoner → bir mahkûmu idam etmek

Kelime Yapısı (Parts)

• execut-: Latince exsequi kökünden gelir; “takip ederek yerine getirmek/uygulamak” anlam hattına dayanır.
• -e: fiil sonu (İngilizce çekimlerde execute, executes, executed, executing).

İlgili türevler:

• execution (isim): uygulama/infaz/çalıştırma
• executive (isim/sıfat): yönetici; yürütmeye ait
• executor (isim): vasiyeti yerine getiren kimse; yürütücü

İngilizce Eş Anlamlılar (Synonyms)

Bağlama göre:

• (uygulamak) carry out, perform, implement, fulfill, accomplish
• (resmîleştirmek) sign, finalize, enact (bağlama göre)
• (program çalıştırmak) run, launch
• (idam etmek) put to death (daha resmî/örtük ifade)

İngilizce Zıt Anlamlılar (Antonyms)

Bağlama göre:

• (uygulamak) abort, cancel, abandon, neglect, fail to carry out
• (çalıştırmak) stop, terminate (özellikle süreç/program bağlamında)
• (idam etmek) için doğrudan tek kelimelik sabit zıt anlam her zaman yoktur; bağlama göre spare, pardon kullanılabilir.