nounverb

factor

çarpan · etken

A part or thing that helps to cause a result.

Tanım ve anlam

Factor, isim olarak bir sonucu etkileyen unsur, etken ya da matematikte çarpan anlamına gelir. Fiil olarak ise matematiksel bir ifadeyi çarpanlarına ayırmak veya bir şeyi hesaba katmak anlamlarında kullanılır.

  • Etken, unsur: Bir sonucu veya durumu etkileyen koşul ya da özellik. Örneğin başarıyı etkileyen etkenlerden biri deneyim olabilir.
  • Çarpan: Bir sayının ya da cebirsel ifadenin çarpımını oluşturan sayılardan veya ifadelerden her biri. Örneğin 12’nin çarpanlarından biri 3’tür.
  • Biyoloji ve tıp: Belirli bir biyolojik süreçte rol oynayan madde ya da unsur. Bu kullanımda factor sıklıkla bileşik terimlerde görülür.
  • Ticaret ve finans: Alacakları satın alan veya alacak tahsilatını üstlenen kişi ya da şirket anlamına gelebilir; bu kullanım daha özeldir.
  • Fiil olarak: Matematikte bir ifadeyi çarpanlarına ayırmak; günlük kullanımda ise bir unsuru değerlendirmeye katmak.

Dilbilgisi ve köken

İsim olarak sayılabilirdir; çoğulu factors biçimindedir. Fiil olarak factor, factors, factored ve factoring biçimleri kullanılır. Özellikle bir unsuru hesaba katma anlamındaki fiil, çoğunlukla in edatıyla kullanılır.

Kelime, Latince “yapan, meydana getiren” anlamındaki factor sözcüğünden gelir; bu sözcük de “yapmak” anlamındaki facere fiiliyle bağlantılıdır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar bağlama göre değişir:

  • element : Bir bütünü oluşturan parçayı ya da unsuru anlatır; factor kadar belirgin biçimde etkileyici bir rol vurgulamayabilir.
  • influence : Bir şey üzerindeki etkiyi öne çıkarır; etkenin kendisinden çok etkisinin gücüne veya yönüne odaklanabilir.
  • cause : Bir sonucu doğrudan meydana getiren nedeni anlatır. Factor ise sonucu etkileyen unsurlardan biri olabilir, fakat tek başına belirleyici neden olmak zorunda değildir.
  • consideration : Bir karar verirken göz önünde bulundurulan unsurdur; factor daha geniş bağlamlarda da kullanılabilir.
  • divisor : Matematikte bir sayıyı kalansız bölen sayıdır. Bir çarpan, belirli bir işlemde aynı zamanda bölen olabilir; ancak iki terimin kullanım odağı farklıdır.

Kelimenin bütün anlamları için geçerli, doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur. Bir etkeni değerlendirmeye katmama anlamında omit veya disregard kullanılabilir; bunlar factor kelimesinin genel zıt anlamlıları değil, belirli fiil kullanımlarına karşıt eylemlerdir.

Yaygın ifadeler ve birlikte kullanımlar

  • key factor : önemli etken
  • risk factor : risk unsuru
  • contributing factor : katkıda bulunan etken
  • common factor : ortak çarpan
  • factor in : bir unsuru hesaba katmak
  • factor into : bir şeyi hesaba katmak veya bir hesabın parçası hâline getirmek

Make “factor” part of your vocabulary.

Build your English vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.

Examples

Finding a factor can help solve equations.noun

Bir çarpan bulmak denklemleri çözmeye yardımcı olabilir.

We must consider each factor carefully.noun

Her bir etkeni dikkatlice değerlendirmeliyiz.

Keep exploring English

Learn words from the content you love.

Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).