hazard

Tanım ve anlam

Hazard, en yaygın olarak “tehlike” veya “risk” anlamına gelen bir isimdir. Bir kişiye, çevreye ya da mala zarar verebilecek durum, nesne veya etkene işaret eder. Bazen zararın kendisinden çok, zarar görme olasılığını vurgular.

Daha az yaygın olarak fiil biçiminde “tehlikeye atmak” veya “riske girmek” anlamına gelir. Bu kullanım özellikle hazard a guess ↗ ifadesinde görülür: “emin olmadan tahminde bulunmak” ya da “tahmin yürütme riskini almak”.

Dil bilgisi ve köken

İsim olarak sayılabilir: çoğulu hazards ↗. Fiil olarak da kullanılabilir; ancak bu kullanım isim hâline göre daha seyrektir. Telaffuzu /ˈhæzərd/ şeklindedir.

Sözcüğün bugünkü İngilizcede ayrıştırılabilen yaygın bir ön eki veya son eki yoktur. Kökeni Eski Fransızca hasard sözcüğüne, oradan da Arapça zar oyunlarıyla ilişkili az-zahr sözcüğüne dayanır. Zamanla “şans oyunu” ve “rastlantı” anlamlarından “risk” ve “tehlike” anlamlarına evrilmiştir.

Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar

Eş anlamlılar:

• danger ↗: Genel anlamda zarar görme veya zarar verme tehlikesini belirtir. Hazard, çoğu zaman tehlike yaratan belirli bir etkeni ya da riski öne çıkarır.
• risk ↗: Bir zararın meydana gelme olasılığını vurgular. Hazard ise bu riske yol açabilecek kaynağı veya durumu da ifade edebilir.
• threat ↗: Genellikle yaklaşan veya belirli bir zarar ihtimalini düşündürür. Hazard daha genel ve somut tehlike kaynakları için de kullanılır.

Karşıt anlamlılar:

• safety ↗: Tehlikeden korunma veya tehlike bulunmama durumudur; hazard ise tehlike kaynağını ya da riskli durumu anlatır.
• security ↗: Güvende olma veya korunma durumunu ifade eder. Anlam bakımından hazardın karşıtıdır, ancak her bağlamda doğrudan yerine kullanılamaz.

Yaygın ifadeler ve birlikte kullanımlar

• health hazard ↗: sağlık açısından tehlike
• fire hazard ↗: yangın tehlikesi veya yangına yol açabilecek unsur
• pose a hazard ↗: tehlike oluşturmak
• hazard a guess ↗: emin olmadan tahminde bulunmak