inspection

Tanım ve anlam

Inspection, bir şeyi dikkatlice inceleme veya kontrol etme anlamına gelen bir isimdir. Kullanıldığı bağlama göre şu anlamlara gelir:

• İnceleme, gözden geçirme: Bir nesnenin, belgenin ya da durumun ayrıntılı olarak kontrol edilmesi.
• Denetim, teftiş: Bir kurumun, iş yerinin veya sürecin kurallara ve standartlara uygun olup olmadığını belirlemek için yapılan resmî kontrol.
• Muayene: Özellikle bir binanın, aracın ya da ekipmanın durumunu değerlendirmek amacıyla yapılan kontrol.

Dil bilgisi ve köken

• Sayılabilen bir isimdir. Çoğulu inspections biçimindedir.
• inspect “[dikkatlice] incelemek, kontrol etmek” fiiline -ion isim yapım eki eklenerek oluşmuştur.
• Kökeni, “içine bakmak” anlamındaki Latince inspicere fiiline dayanır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar:

• examination ↗: Dikkatli ve sistemli bir incelemeyi anlatır. Inspection çoğunlukla kontrol etme veya denetleme amacı taşırken bu sözcük daha genel bir inceleme anlamına gelebilir.
• check ↗: Genellikle daha kısa ve pratik bir kontrolü ifade eder; inspection çoğu zaman daha ayrıntılı ya da resmîdir.
• audit ↗: Özellikle mali kayıtların, hesapların veya bir kurumun süreçlerinin resmî biçimde denetlenmesidir. Inspection ise fiziksel nesneler ve genel koşullar için de kullanılabilir.
• survey ↗: Bir alanı veya durumu genel olarak değerlendirmeyi anlatır; inspection genellikle daha yakından ve ayrıntılı kontrol anlamı taşır.

Zıt anlamlı:

• neglect ↗: Bir şeyi gerektiği gibi kontrol etmemek ya da ilgisiz bırakmak anlamında, bağlama göre inspection kavramının karşıtı sayılabilir. Her durumda doğrudan zıt anlamlı değildir.

Yaygın ifadeler ve sözcük birliktelikleri

• routine inspection (↗ ↗ inspection ↗): rutin denetim veya kontrol
• safety inspection (↗ ↗ inspection ↗): güvenlik denetimi
• building inspection (↗ ↗ inspection ↗): bina denetimi
• under inspection (↗ ↗ inspection ↗): inceleme veya denetim altında
• pass an inspection (↗ ↗ an ↗ inspection ↗): denetimden geçmek, denetimi başarıyla tamamlamak