nounnounverb

strain

zorlanma · gerginlik · zorlamak

A force or pressure that makes something stretch, change shape, or become tired.

Tanım ve anlam

strain, isim ve fiil olarak kullanılan, bağlama göre birkaç farklı anlama gelen bir sözcüktür.

İsim olarak:

Zorlanma, baskı, gerilim: Fiziksel veya zihinsel çaba sonucu oluşan yük ya da baskı. Bir ilişki, bütçe veya sistem üzerindeki baskıyı da anlatabilir.
Örnek: The job put a strain on their relationship. — İş, ilişkileri üzerinde baskı yarattı.
Kas incinmesi, zorlanması: Bir kasın aşırı gerilmesi veya fazla kullanılmasıyla oluşan yaralanma.
Tür, soy, suş: Özellikle canlıların belirli bir çeşidi veya genetik hattı.
Örnek: a strain of bacteria — bir bakteri suşu.
Ezgi, melodi: Daha çok edebî veya eski kullanımlarda, bir ezgi ya da müzik parçası.
Özellik, damar: Bir kişide veya şeyde görülen belirgin nitelik ya da eğilim.

Fiil olarak:

Zorlamak, aşırı yük bindirmek: Bir şeyi veya kişiyi kapasitesinin ötesinde çalıştırmak ya da kullanmak.
Kendini zorlamak: Bir işi yapmak için fazla çaba göstermek; örneğin ağır bir şeyi kaldırmaya çalışmak.
Gerilmek, zorlanmak: Aşırı yük veya baskı nedeniyle zarar görme ya da bozulma riski taşımak.
Süzmek: Sıvıyı bir süzgeçten geçirerek katı parçaları ayırmak.
Gözleri veya sesi zorlamak: Daha iyi görmek ya da duyulmak için gözleri veya sesi aşırı kullanmak.

Dil bilgisi ve köken

strain, hem isim hem de fiil olabilir. İsim olarak sayılabilir kullanımları vardır (a strain, different strains); baskı veya zorlanma anlamında çoğunlukla sayılamayan isim olarak da kullanılır. Fiil olarak genellikle nesne alır: strain a muscle — kası zorlamak/incitmek; strain the liquid — sıvıyı süzmek.

Sözcük, Eski Fransızca estreindre ve Latince stringere (“sıkıca çekmek, germek”) kökleriyle bağlantılıdır. “Germe” ve “baskı” düşüncesi, sözcüğün birçok anlamında korunmuştur.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar, strain sözcüğünün her bağlamda bire bir karşılığı değildir; uygun sözcük anlamına göre değişir.

stress : Baskı veya zihinsel gerilim anlamında kullanılır; çoğu zaman kişinin üzerindeki psikolojik yükü vurgular.
pressure : Dışarıdan uygulanan baskıyı veya bir şeyi yapma zorunluluğunu öne çıkarır.
tension : Özellikle kişiler veya durumlar arasındaki gerginliği anlatır.
sprain : Eklem çevresindeki bağların incinmesi anlamına gelir; kas incinmesi anlamındaki strain ile aynı yaralanma değildir.
filter : Sıvıyı süzmek anlamında kullanılabilir; ancak genellikle bir filtre kullanarak ayırma işlemini vurgular.
type : “Tür” anlamında genel bir sözcüktür; strain daha çok belirli bir biyolojik hat veya çeşidi anlatabilir.

Bağlama bağlı olası zıt anlamlar:

relaxation : Gerilim veya zorlanmanın karşıtı olarak rahatlama.
ease : Güçlük ve baskı olmaması, rahatlık.
relieve : Baskıyı veya yükü azaltmak; fiil olarak strain ile karşıtlık kurabilir.

Yaygın ifadeler ve sözcük birliktelikleri

under strain : Baskı veya zorlanma altında.
put a strain on : Bir şeye ya da bir ilişkiye yük bindirmek, üzerinde baskı yaratmak.
strain a muscle : Kasını zorlamak veya incitmek.
strain to hear : Duyabilmek için kulak kesilmek ya da işitmekte zorlanarak çaba göstermek.
strain the liquid : Sıvıyı süzmek.
strain credulity : İnandırıcılık sınırlarını zorlamak; doğru kabul edilmesi güç olmak.