agir

Znaczenie

Agir to francuski czasownik oznaczający przede wszystkim działać, podejmować działanie lub postępować w określony sposób.

Może też występować w kilku charakterystycznych konstrukcjach:

• agir sur [?](vocabuo://word/agir sur) — oddziaływać na coś lub kogoś, wpływać na coś;
• agir de [?](vocabuo://word/agir de) — postępować w jakiś sposób;
• s’agir de [?](vocabuo://word/s’agir de) — chodzić o coś, dotyczyć czegoś. Ta konstrukcja występuje zwykle w trzeciej osobie, na przykład il s’agit de [?](vocabuo://word/il s’agit de) — „chodzi o…”.

Gramatyka i pochodzenie

Agir jest czasownikiem regularnym należącym do drugiej grupy czasowników francuskich, zakończonych w bezokoliczniku na -ir. W czasie teraźniejszym odmienia się m.in. jako nous agissons [?](vocabuo://word/nous agissons) („działamy”), a imiesłów czasu przeszłego ma postać agi ↗.

Wyraz pochodzi od łacińskiego czasownika agere, czyli „czynić”, „działać”. Współcześnie można w nim wyróżnić temat ag- i końcówkę bezokolicznika -ir.

Synonimy i antonimy

Synonimy:

• agir ↗ — samo słowo oznacza ogólnie „działać” lub „postępować”;
• intervenir ↗ — „interweniować”; podkreśla wkroczenie w daną sytuację;
• œuvrer ↗ — „działać”, „pracować na rzecz czegoś”; często sugeruje długotrwały wysiłek lub zaangażowanie;
• se comporter [?](vocabuo://word/se comporter) — „zachowywać się”; koncentruje się na sposobie postępowania;
• faire ↗ — „robić”; ma szersze znaczenie i nie zawsze oznacza podejmowanie działania w sensie „działać”.

Antonimy zależą od kontekstu:

• rester inactif [?](vocabuo://word/rester inactif) — „pozostawać nieaktywnym”; wyraźnie przeciwstawia się podejmowaniu działania;
• ne rien faire [?](vocabuo://word/ne rien faire) — „nic nie robić”; potoczne, bezpośrednie przeciwieństwo działania w danej sytuacji;
• subir ↗ — „znosić”, „doświadczać czegoś biernie”; oznacza poddawanie się działaniu innych, a nie samodzielne działanie.

Typowe wyrażenia i połączenia

• agir rapidement [?](vocabuo://word/agir rapidement) — działać szybko;
• agir avec prudence [?](vocabuo://word/agir avec prudence) — postępować ostrożnie;
• agir de bonne foi [?](vocabuo://word/agir de bonne foi) — działać w dobrej wierze;
• agir contre quelqu’un [?](vocabuo://word/agir contre quelqu’un) — działać przeciwko komuś;
• agir sur les prix [?](vocabuo://word/agir sur les prix) — wpływać na ceny.