autour

Definicja i znaczenie

autour to francuskie słowo oznaczające przede wszystkim „wokół”, „dookoła”, „w pobliżu”. Najczęściej występuje w konstrukcji autour de:

• autour de la maison — wokół domu
• Les enfants jouent autour de l’arbre. — Dzieci bawią się wokół drzewa.
• Il y a plusieurs cafés autour de la place. — Wokół placu znajduje się kilka kawiarni.

Może także oznaczać:

1. w przybliżeniu, około — przy liczbach, cenach lub godzinach:

   • autour de vingt euros — około dwudziestu euro
   • Il arrivera autour de midi. — Przyjedzie około południa.

2. wokół jakiejś osoby lub tematu, czyli „skupiając się na”:

   • La discussion tourne autour de ce problème. — Dyskusja koncentruje się wokół tego problemu.

Gramatyka i pochodzenie

autour jest przede wszystkim:

• przyimkiem złożonym występującym jako autour de;
• przysłówkiem, gdy występuje samodzielnie, w znaczeniu „wokół”, „dookoła”.

Po de stosuje się rodzajniki ściągnięte:

• autour du = autour de + le
• autour de la
• autour de l’
• autour des = autour de + les

Przykłady:

• autour du lac — wokół jeziora
• autour de la table — wokół stołu
• autour des bâtiments — wokół budynków

Słowo pochodzi od połączenia au tour, dosłownie „przy kole”, „wokół obrotu”. Rzeczownik tour oznacza między innymi „obrót”, „okrążenie” lub „wieżę”, zależnie od rodzaju i kontekstu.

Synonimy i antonimy

Synonimy

• alentours ↗ — okolice, otoczenie; jest rzeczownikiem i zwykle odnosi się do pobliskiego obszaru, a nie do samej relacji „wokół”:

  • dans les alentours — w okolicy

• près de ↗ — blisko, w pobliżu; wskazuje na małą odległość, ale niekoniecznie na położenie dookoła:

  • près de la gare — blisko dworca

• aux environs de ↗ — w okolicach, około; może oznaczać zarówno położenie w pobliżu, jak i przybliżoną liczbę lub godzinę:

  • aux environs de midi — około południa

• au milieu de ↗ — pośrodku, w środku; opisuje położenie centralne, a nie otaczające:

  • au milieu de la place — pośrodku placu

Antonimy

• au centre de ↗ — w centrum, w środku; stanowi przeciwieństwo położenia „wokół”:

  • au centre de la ville — w centrum miasta

• à l’intérieur de ↗ — wewnątrz; wskazuje na znajdowanie się w obrębie czegoś, a nie na zewnętrzne otoczenie:

  • à l’intérieur du bâtiment — wewnątrz budynku

Typowe wyrażenia i połączenia

• autour de la table ↗ — wokół stołu
• autour du monde ↗ — dookoła świata
• autour de soi ↗ — wokół siebie
• autour de quelqu’un ↗ — wokół kogoś
• autour d’un sujet ↗ — wokół jakiegoś tematu
• tourner autour de ↗ — krążyć wokół; także przenośnie: koncentrować się na czymś lub unikać przejścia do sedna
• les gens autour de lui ↗ — ludzie wokół niego