agir

Anlamı (Türkçe)

agir, Fransızcada en temel anlamıyla “hareket etmek / eylemde bulunmak / davranmak” demektir. Bir duruma tepki vermek, bir amaca yönelik adım atmak veya belirli bir biçimde davranmak için kullanılır.

Başlıca kullanımları / anlamları

1. Eyleme geçmek, hareket etmek

   • Bir şey yapmak, somut bir aksiyon almak anlamında.
   • Örn. genel anlam: Il faut agir. → “Harekete geçmek gerek.”

2. Davranmak (birine/şeye karşı belli bir tutumla hareket etmek)

   • agir avec + isim (… ile / … biçimde davranmak): agir avec prudence (ihtiyatla davranmak)
   • agir contre (…e karşı hareket etmek)

3. Etki etmek (bir şeyin başka bir şey üzerinde etkide bulunması)

   • agir sur (… üzerinde etkili olmak): Ce médicament agit sur le sommeil. → “Bu ilaç uyku üzerinde etki eder.”

Dilbilgisi / Yapı bilgisi

• Fiil türü: -ir ile biten fiil, ancak 2. grup (-ir, -issons tipi) değil, düzensiz çekim özellikleri vardır.
• Mastar: agir
• Şimdiki zaman kökü genelde: ag-
  (örn. j’agis, nous agissons)

Parçaları (morfolojik bilgiler)

• Kök: ag-
• Mastar eki: -ir
• Aile (aynı kökten gelenler): action, actif, agir, vb. (Latince agere kökenli)

Fransızca eşanlamlılar (synonymes)

Bağlama göre:

• faire (yapmak)
• passer à l’action (eyleme geçmek)
• intervenir (müdahale etmek, devreye girmek)
• se comporter (davranmak)
• réagir (tepki vermek)
• opérer (faaliyette bulunmak / işlem yapmak; daha resmi/teknik)

Fransızca zıt anlamlılar (antonymes)

Bağlama göre:

• s’abstenir (kaçınmak, çekimser kalmak)
• ne rien faire (hiçbir şey yapmamak)
• rester inactif / inactive (pasif kalmak)
• attendre (beklemek; bazı bağlamlarda karşıt tutum olarak)