parer

Tanım ve Anlam

Fransızca "parer" fiili, kullanıldığı bağlama göre birkaç farklı temel anlama sahiptir:

1. Savuşturmak ve Engellemek: En yaygın kullanımlarından biri, bir darbeyi, saldırıyı veya tehlikeyi geri püskürtmek ya da etkisiz hale getirmektir. Örneğin, bir kılıç darbesini engellemek veya bir tehlikeye karşı önlem almak bu kapsamda değerlendirilir.
2. Süslemek ve Donatmak: Bir nesneyi veya bir kimseyi daha güzel göstermek amacıyla süslemek anlamına gelir. Genellikle "se parer" (süslenmek) şeklinde, takı takmak veya şık giyinmek anlamında da kullanılır.
3. Mutfakta Hazırlamak: Özellikle kasaplıkta veya yemek hazırlığında, bir etin veya sebzenin kullanılmayan, istenmeyen kısımlarını (yağ, sinir, kabuk vb.) ayıklayarak pişirmeye hazır hale getirmek demektir.
4. Önlem Almak (parer à): Bir eksikliği gidermek, acil bir soruna çözüm bulmak veya bir aksaklığa karşı hazırlıklı olmak anlamında "parer à" yapısıyla kullanılır. Örneğin, "parer à toute éventualité" (her türlü ihtimale karşı önlem almak).

Dilbilgisi ve Kelime Kökeni

"Parer", Fransızcada düzenli fiillerin bulunduğu birinci grupta (-er ile bitenler) yer alan bir fiildir. Çekimi oldukça düzenlidir.

Kelimenin kökeni Latince hazırlamak anlamına gelen "parare" sözcüğüne dayanır. Zaman içerisinde bu "hazırlama" eylemi hem savunma amaçlı bir hazırlığa (darbeyi savuşturmak) hem de estetik amaçlı bir hazırlığa (süslemek) dönüşmüştür. İtalyanca "parare" ve İspanyolca "parar" kelimeleriyle aynı kökten gelir.

Eş anlamlılar ve Zıt anlamlılar

Eş anlamlılar:

• Savuşturmak anlamında: eviter↗, detourner↗, ecarter↗.
• Süslemek anlamında: orner↗, embellir↗, decorer↗.
• Hazırlamak anlamında: preparer↗, apprêter↗.

Zıt anlamlılar:

• Savunma anlamında: subir↗, encaisser↗ (bir darbeyi doğrudan almak).
• Estetik anlamda: enlaidir↗ (çirkinleştirmek), deparer↗ (güzelliğini bozmak).