valoir

1) Genel anlam ve kullanımlar (Türkçe açıklama)

Valoir Fransızcada temelde “değerinde olmak / değer taşımak” anlamına gelen düzensiz bir fiildir. Hem maddi değer (fiyat) hem de mecazi değer (bir şeyin kıymeti, bir şeye değmek) için kullanılır.

Başlıca anlamları:

• Değerinde olmak, etmek (fiyat/değer):
  Cette montre vaut 200 euros. → “Bu saat 200 avro ediyor.”
• Bir şeye değmek (uğraşa, zahmete, çabaya):
  Ça vaut la peine. → “Buna değer / Buna zahmet etmeye değer.”
• Geçerli olmak, yerine geçmek, eşdeğer olmak:
  Cela vaut un aveu. → “Bu bir itiraf sayılır / itiraf yerine geçer.”
• Birine/şeye değer atfetmek, değer kazandırmak (özellikle “valoir mieux”, “valoir la peine” gibi kalıplarda):
  Il vaut mieux partir. → “Gitmek daha iyi olur.”

2) Fiilin parçaları / dilbilgisi

• Mastar: valoir
• Grup: 3. grup (düzensiz)
• Önemli çekimler:
  • Présent: je vaux, tu vaux, il/elle vaut, nous valons, vous valez, ils/elles valent
  • Futur: je vaudrai...
  • Imparfait: je valais...
  • Passé simple: il valut... (edebî)
  • Subjonctif présent: que je vaille...
• Participe présent: valant
• Participe passé: valu (örn. il a valu)
• Yardımcı fiil: avoir (örn. ça a valu la peine)

3) Yaygın kalıplar

• valoir + fiyat/değer: Ça vaut 10 euros.
• valoir la peine / le coup: “değmek”
  Ça vaut le coup d’essayer. → “Denemeye değer.”
• valoir mieux + mastar: “daha iyi olur”
  Il vaut mieux attendre. → “Beklemek daha iyi olur.”
• en valoir la peine: “zahmete değmek” anlamını güçlendirir.

4) Fransızca eş anlamlılar (synonymes)

Anlama göre değişir:

• “değerinde olmak/etmek” için: coûter (özellikle fiyat bağlamında), représenter (bir değeri ifade etmek)
• “değmek” için: mériter (hak etmek / değmek), être digne de (layık olmak)

5) Fransızca zıt anlamlılar (antonymes)

Yine bağlama göre:

• “değmek / değer taşımak” karşıtı olarak: ne pas valoir (la peine/le coup) (değmemek)
• “kıymetli olmak” karşıtı anlamda: être sans valeur (değersiz olmak)
  (“Valoir”un tek bir doğrudan zıddı her bağlamda sabit değildir; kullanım alanına göre değişir.)