direkt

Definicja i znaczenie

direkt oznacza przede wszystkim bezpośredni, prosty, skierowany wprost lub natychmiastowy.

1. Bezpośredni, bez pośredników

   • ein direkter Kontakt – bezpośredni kontakt
   • direkte Verbindung – bezpośrednie połączenie

2. Prowadzący prosto do celu, bez objazdu

   • ein direkter Weg – prosta, bezpośrednia droga
   • Der Zug fährt direkt nach Berlin. – Pociąg jedzie bezpośrednio do Berlina.

3. Natychmiastowy, bezpośrednio następujący

   • direkte Folgen – bezpośrednie konsekwencje
   • direkt danach – bezpośrednio potem

4. Szczery, mówiący wprost, czasami zbyt dosadny

   • Er ist sehr direkt. – On jest bardzo bezpośredni.
     W tym znaczeniu słowo może być zarówno pozytywne, jak i negatywne: może oznaczać szczerość, ale także brak taktu.

5. W funkcji przysłówka: bezpośrednio, prosto, od razu

   • Komm direkt nach Hause! – Przyjdź od razu do domu!
   • Ich sage es dir direkt. – Powiem ci to wprost.

Gramatyka i pochodzenie słowa

direkt jest przede wszystkim przymiotnikiem, ale może również pełnić funkcję przysłówka.

Stopniowanie:

• direkt – bezpośredni
• direkter – bardziej bezpośredni
• am direktesten – najbardziej bezpośredni

Jako przymiotnik otrzymuje końcówki zależne od rodzaju, przypadku i rodzajnika, na przykład:

• ein direkter Weg – bezpośrednia droga
• eine direkte Antwort – bezpośrednia odpowiedź
• mit direktem Kontakt – z bezpośrednim kontaktem

Słowo pochodzi od łacińskiego directus – „prosty”, „wyprostowany”, „skierowany wprost”. Jest spokrewnione z czasownikiem {richten} ↗ – „kierować”, „ustawiać”.

Synonimy i antonimy

Synonimy

• {unmittelbar} ↗ – bezpośredni, natychmiastowy; często podkreśla brak odstępu czasowego lub pośrednika.
• {gerade} ↗ – prosty, prosto; częściej odnosi się do kierunku lub kształtu, ale może też oznaczać „wprost”.
• {offen} ↗ – otwarty, szczery; dotyczy głównie sposobu wyrażania opinii, a nie drogi lub połączenia.
• {unverblümt} ↗ – bez ogródek, dosadny; jest mocniejsze i często sugeruje brak delikatności.
• {geradlinig} ↗ – prostolinijny, konsekwentny; może odnosić się zarówno do kierunku, jak i charakteru osoby.

Antonimy

• {indirekt} ↗ – pośredni, niebezpośredni; jest najczęstszym przeciwieństwem słowa direkt.
• {mittelbar} ↗ – pośredni, za pośrednictwem czegoś lub kogoś; brzmi bardziej formalnie.
• {umständlich} ↗ – okrężny, rozwlekły, skomplikowany; opisuje sposób działania lub wypowiedzi, a nie tylko brak bezpośredniości.
• {diplomatisch} ↗ – dyplomatyczny, taktowny; w odniesieniu do wypowiedzi stanowi przeciwieństwo dosadnego znaczenia direkt.

Typowe wyrażenia i połączenia

• {direkte Verbindung} ↗ – bezpośrednie połączenie
• {direkter Kontakt} ↗ – bezpośredni kontakt
• {direkte Rede} ↗ – mowa niezależna, mowa bezpośrednia
• {direkte Demokratie} ↗ – demokracja bezpośrednia
• {direkter Weg} ↗ – prosta, bezpośrednia droga
• {direkte Antwort} ↗ – bezpośrednia odpowiedź
• {direkt danach} ↗ – bezpośrednio potem
• {direkt zu} ↗ – bezpośrednio do
• {jemanden direkt ansprechen} ↗ – zwrócić się do kogoś bezpośrednio
• {direkt ins Gesicht sagen} ↗ – powiedzieć komuś coś prosto w twarz