adverbconjunction

einmal

raz · kiedyś

Etwas passiert nur an einem bestimmten Zeitpunkt oder nur eine einzige Zeit.

Definicja i znaczenie

einmal to niemiecki przysłówek o kilku podstawowych znaczeniach:

raz, jeden raz – oznacza, że coś wydarzyło się tylko jeden raz.
- Ich war einmal in Berlin. – Byłem raz w Berlinie.
- Lies den Text einmal. – Przeczytaj tekst raz.
kiedyś, pewnego razu – odnosi się do nieokreślonego momentu w przeszłości lub przyszłości.
- Es war einmal ein König. – Dawno, dawno temu był sobie król.
- Eines Tages wird er das verstehen. – Kiedyś on to zrozumie.
  W tym znaczeniu często występuje wyrażenie es war einmal {es war einmal} .
nagle, naraz – przede wszystkim w połączeniu auf einmal {auf einmal} .
- Auf einmal war alles still. – Nagle wszystko ucichło.
choć raz, chociaż – w konstrukcjach takich jak wenigstens einmal {wenigstens einmal} lub einmal im Leben {einmal im Leben} .
- Das sollte man einmal im Leben machen. – To powinno się zrobić przynajmniej raz w życiu.
partykuła łagodząca polecenie lub prośbę – w mowie einmal może sprawiać, że rozkaz brzmi mniej bezpośrednio.
- Komm einmal her! – Podejdź tutaj.
- Schau einmal! – Spójrz.

Gramatyka i pochodzenie słowa

einmal jest nieodmiennym przysłówkiem. Składa się z:

ein {ein} – jeden,
Mal {Mal} – raz, przypadek, okazja.

Dosłownie oznacza więc „jeden raz”. Współczesny zapis łączny einmal jest typowy dla znaczenia przysłówkowego „raz” lub „kiedyś”.

W wyrażeniu ein Mal {ein Mal} zapis rozdzielny może podkreślać konkretny pojedynczy przypadek lub liczbę. W codziennym użyciu najczęściej spotyka się jednak formę einmal.

Częste połączenia:

noch einmal {noch einmal} – jeszcze raz,
wieder einmal {wieder einmal} – znowu, po raz kolejny,
auf einmal {auf einmal} – nagle, naraz,
nicht einmal {nicht einmal} – nawet nie,
einmal mehr {einmal mehr} – po raz kolejny, jeszcze raz.

Synonimy i antonimy

Synonimy

ein Mal {ein Mal} – jeden raz; zapis rozdzielny mocniej podkreśla pojedyncze wystąpienie.
einst {einst} – kiedyś, niegdyś; odnosi się głównie do przeszłości i często ma bardziej literacki charakter.
irgendwann {irgendwann} – kiedyś, w jakimś nieokreślonym czasie; nie oznacza koniecznie „tylko raz”.
plötzlich {plötzlich} – nagle; może zastępować auf einmal {auf einmal} , ale samo plötzlich jest przysłówkiem oznaczającym nagłość, a nie „raz”.

Antonimy

Zależnie od znaczenia przeciwieństwem einmal mogą być:

mehrmals {mehrmals} – wielokrotnie, więcej niż jeden raz,
wiederholt {wiederholt} – powtarzający się, wielokrotny,
nie {nie} – nigdy; przeciwieństwo einmal w znaczeniu „kiedyś” lub „przynajmniej raz”,
immer {immer} – zawsze; przeciwieństwo jednorazowości w niektórych kontekstach.

Typowe wyrażenia i połączenia

noch einmal {noch einmal} – jeszcze raz
auf einmal {auf einmal} – nagle, naraz
nicht einmal {nicht einmal} – nawet nie
erst einmal {erst einmal} – na razie, najpierw
einmal im Jahr {einmal im Jahr} – raz w roku
einmal pro Woche {einmal pro Woche} – raz w tygodniu
Es war einmal ... {Es war einmal} – Dawno, dawno temu...
Das muss einmal gesagt werden. {Das muss einmal gesagt werden} – Trzeba to w końcu powiedzieć.