ergeben

1) oddawać / przekazywać (coś), wydawać (rezultat)

Znaczenie:

• etw. ergeben = dawać w wyniku, przynosić, skutkować (np. obliczenia, analiza, rozmowa coś „wykazała”).
• Często w konstrukcji bezosobowej: es ergibt (sich) = okazuje się, wynika, daje się z tego wniosek.

Typowe użycia:

• Die Rechnung ergibt 20 Euro. – „Rachunek wynosi / daje 20 euro.”
• Das Gespräch ergab, dass … – „Z rozmowy wynikło, że …”
• Daraus ergibt sich … – „Z tego wynika …”

Części słowa:

• er- (przedrostek, często wskazuje na osiągnięcie rezultatu) + geben („dawać”).

Synonimy (DE):

• resultieren, erbringen, liefern, herauskommen, (w konstrukcji „wynikać”) sich ergeben ≈ sich herausstellen, folgen.

Antonimy (DE):

• dla znaczenia „wynikać/dawać rezultat”: brak jednego stałego antonimu; zależnie od kontekstu może być np. widersprechen (przeczyć), ausbleiben (nie nastąpić).

---

2) poddawać się / kapitulować

Znaczenie:

• sich ergeben = poddać się (np. w walce), skapitulować; także: zrezygnować z oporu.

Typowe użycia:

• Die Soldaten ergaben sich. – „Żołnierze się poddali.”
• Wir ergeben uns nicht. – „Nie poddamy się.”

Części słowa:

• er- + geben; w formie zwrotnej sich ergeben („oddać się” w sensie poddania).

Synonimy (DE):

• kapitulieren, aufgeben, sich unterwerfen.

Antonimy (DE):

• durchhalten, standhalten, Widerstand leisten, kämpfen, sich wehren.

---

3) (rzadziej, podniośle) oddawać się komuś/czemuś, być oddanym

Znaczenie:

• sich jdm./etw. ergeben = oddać się czemuś (np. pracy, pasji), poświęcić się; także: być uległym/oddanym (styl podniosły/archaizujący).

Synonimy (DE):

• sich widmen, hingeben, sich verschreiben (poświęcić się czemuś).

Antonimy (DE):

• sich abwenden, ablehnen, sich entziehen.

---

Uwagi gramatyczne

• Czasownik mocny: geben – gab – gegeben (w złożeniach: ergeben – ergab – ergeben).
• Częste połączenia: sich ergeben, es ergibt sich, das ergibt Sinn („to ma sens”).