noun

das Gesetz, -e

ustawa · prawo

Eine offizielle Regel, die vom Staat gemacht wird und an die sich alle Menschen halten müssen.

Definicja i znaczenie

Gesetz oznacza prawo lub ustawę — wiążącą normę ustanowioną przez państwo albo inny uprawniony organ.

W zależności od kontekstu może również oznaczać:

przepis prawny lub konkretną ustawę, np. ein neues Gesetz — „nowa ustawa”;
prawo naukowe, czyli ogólną prawidłowość opisującą zjawiska, np. prawa fizyki.

Gramatyka i pochodzenie słowa

Gesetz to rzeczownik rodzaju nijakiego: das Gesetz. Liczba mnoga: die Gesetze; dopełniacz liczby pojedynczej: des Gesetzes.

Słowo wiąże się z czasownikiem setzen — „kłaść”, „umieszczać”, a także „ustanawiać”. Jego pierwotny sens można rozumieć jako „to, co zostało ustanowione”.

Synonimy i antonimy

Synonimy zależą od kontekstu:

Recht — „prawo” w szerokim znaczeniu; może oznaczać cały system prawny, a także uprawnienie jednostki. Jest szersze niż Gesetz, które zwykle odnosi się do konkretnej ustawy lub normy.
Vorschrift — „przepis”, „regulacja”; określenie ogólniejsze i często mniej związane z ustawą uchwaloną przez parlament.
Regel — „reguła”, „zasada”; może dotyczyć codziennego postępowania i nie musi być prawnie wiążąca.
Verordnung — „rozporządzenie”; formalny akt prawny, zwykle wydawany przez organ wykonawczy na podstawie ustawy.

Nie ma jednego ścisłego antonimu słowa Gesetz. W kontekście braku obowiązujących norm można użyć słowa Gesetzlosigkeit — „bezprawie”, „bezład wynikający z braku prawa”. Nie jest ono jednak bezpośrednim przeciwieństwem samego prawa.