der laut, Laute (Geräusch)

Znaczenie i definicja

laut ma kilka znaczeń:

1. głośny, hałaśliwy – odnoszący się do dźwięku o dużym natężeniu.

   • Die Musik ist laut. – Muzyka jest głośna.
   • Er spricht sehr laut. – On mówi bardzo głośno.

2. według, zgodnie z – jako przyimek oznacza źródło informacji lub podstawę stwierdzenia.

   • Laut dem Bericht ist alles in Ordnung. – Według raportu wszystko jest w porządku.
   • Laut Gesetz ist das verboten. – Zgodnie z prawem jest to zabronione.

3. dźwięk, głos – jako rzeczownik rodzaju męskiego: der Laut; oznacza pojedynczy dźwięk mowy lub inny wyodrębniony dźwięk.

   • Der Laut „sch“ kommt in vielen Sprachen vor. – Głoska „sz” występuje w wielu językach.

Gramatyka i pochodzenie słowa

• laut jako przymiotnik: „głośny, hałaśliwy”.
• laut jako przysłówek: „głośno”.
• laut jako przyimek: „według, zgodnie z”. Najczęściej łączy się z celownikiem, np. laut dem Bericht; w użyciu formalnym można spotkać także konstrukcje z dopełniaczem.
• der Laut jako rzeczownik: „dźwięk, głoska”. Liczba mnoga: die Laute.

Słowo pochodzi od średnio-wysoko-niemieckiego lūt i pierwotnie oznaczało „słyszalny” lub „brzmiący”.

Synonimy i antonimy

Znaczenie: „głośny”

• laut ↗ – neutralne określenie dużej głośności.
• lärmend ↗ – „hałaśliwy”, z naciskiem na uciążliwy lub zakłócający charakter dźwięku.
• geräuschvoll ↗ – „pełen odgłosów”, bardziej opisowe i mniej bezpośrednie.
• schrill ↗ – „piskliwy, przenikliwy”; odnosi się przede wszystkim do charakteru dźwięku, a nie tylko do jego głośności.

Antonimy:

• leise ↗ – „cichy”, bez głośnego natężenia.
• still ↗ – „cichy, spokojny” lub „milczący”; może oznaczać także całkowity brak dźwięku.

Znaczenie: „według, zgodnie z”

W tym znaczeniu laut jest przyimkiem i może być zastępowane przez:

• gemäß ↗ – „zgodnie z”, częściej formalne i urzędowe.
• zufolge ↗ – „według”, często używane w odniesieniu do informacji lub czyjejś opinii.
• nach ↗ – „według”, bardziej ogólne i często używane w codziennym języku.

Antonią zależnym od kontekstu może być:

• entgegen ↗ – „wbrew”, „przeciwnie do”.

Typowe połączenia i wyrażenia

• laut sprechen ? – mówić głośno
• laute Musik ? – głośna muzyka
• ein lautes Geräusch ? – głośny hałas lub odgłos
• laut lachen ? – głośno się śmiać
• laut dem Bericht ? – według raportu
• laut Gesetz ? – zgodnie z prawem
• laut Angaben ? – według podanych informacji
• laut und deutlich ? – głośno i wyraźnie