spät dran

Znaczenie

spät dran sein to potoczne niemieckie wyrażenie oznaczające:

1. spóźniać się, być już po czasie lub mieć niewiele czasu do dyspozycji

   • Ich bin spät dran. — Spóźniłem się / Jestem spóźniony.
   • Wir sind spät dran und müssen uns beeilen. — Spóźniamy się i musimy się pospieszyć.

2. być opóźnionym w realizacji czegoś, być w tyle z pracą lub przygotowaniami

   • Mit dem Projekt sind wir ziemlich spät dran. — Z projektem jesteśmy dość opóźnieni.

Wyrażenie jest codzienne i potoczne. Często sugeruje, że ktoś powinien był zacząć wcześniej albo że pozostało bardzo mało czasu.

Gramatyka i pochodzenie

Najczęstsza konstrukcja to:

spät dran sein — być spóźnionym, być w tyle

• spät — późno, późny
• dran — potoczna skrócona forma daran, dosłownie „przy tym”, „na tym”

W tym wyrażeniu dran nie tłumaczy się dosłownie. Całość funkcjonuje jako stałe, potoczne połączenie. Czasownik sein odmienia się normalnie:

• Ich bin spät dran. — Jestem spóźniony.
• Du bist spät dran. — Spóźniasz się.
• Sie war spät dran. — Ona była spóźniona.
• Wir werden spät dran sein. — Będziemy spóźnieni.

Synonimy i antonimy

Synonimy

• zu spät sein ↗ — być za późno; bardziej dosłownie wskazuje, że właściwy moment już minął.
  Ich bin zu spät. — Jestem za późno.

• sich verspäten ↗ — spóźnić się, opóźnić się; częściej odnosi się do osoby, pojazdu lub wydarzenia.
  Der Zug verspätet sich. — Pociąg ma opóźnienie.

• in Verzug sein ↗ — być opóźnionym, pozostawać w zwłoce; wyrażenie bardziej formalne, często używane w kontekście terminów i zobowiązań.

• hinterherhinken ↗ — pozostawać w tyle, nie nadążać; podkreśla długotrwałe opóźnienie, a nie tylko spóźnienie w danym momencie.

Antonimy

• pünktlich sein ↗ — być punktualnym; oznacza przybycie lub wykonanie czegoś o właściwym czasie.

• rechtzeitig sein ↗ — zdążyć na czas, być na czas; podkreśla, że coś zostało zrobione przed upływem terminu.

• früh dran sein ↗ — być wcześnie, mieć dużo czasu lub być na wczesnym etapie przygotowań.

Typowe połączenia i wyrażenia

• ziemlich spät dran sein ↗ — być dość spóźnionym
• sehr spät dran sein ↗ — być bardzo spóźnionym
• mit etwas spät dran sein ↗ — być opóźnionym z czymś
• Wir sind spät dran. ↗ — Spóźniamy się.
• Du bist spät dran! ↗ — Ale się spóźniasz! / Jesteś już spóźniony!