wachsen
rosnąć
Größer oder mehr werden; sich entwickeln oder zunehmen.
Definicja i znaczenie
wachsen oznacza przede wszystkim rosnąć, wzrastać lub powiększać się.
-
Rosnąć fizycznie – o roślinach, zwierzętach, dzieciach lub częściach ciała:
- Das Kind wächst schnell. – Dziecko szybko rośnie.
- Die Pflanzen wachsen im Frühling. – Rośliny rosną wiosną.
-
Wzrastać, zwiększać się – o liczbie, znaczeniu, zainteresowaniu lub problemie:
- Die Zahl der Einwohner wächst. – Liczba mieszkańców wzrasta.
- Sein Einfluss wächst. – Jego wpływ rośnie.
-
Powstawać lub wyrastać w określonym miejscu – często z przyimkiem auf, in lub an:
- Auf dieser Wiese wachsen viele Blumen. – Na tej łące rośnie wiele kwiatów.
-
W innym znaczeniu, zapisywanym tak samo, wachsen oznacza woskować, czyli pokrywać coś woskiem:
- Er wachst den Tisch. – On woskuje stół.
W tym znaczeniu czasownik jest regularny i występuje rzadziej niż znaczenie „rosnąć”.
- Er wachst den Tisch. – On woskuje stół.
Gramatyka i pochodzenie słowa
wachsen to czasownik mocny, czyli nieregularny:
- bezokolicznik: wachsen
-
- osoba liczby pojedynczej: er wächst
- Präteritum: wuchs
- Partizip II: gewachsen
- Perfekt: ist gewachsen
Przykład odmiany:
- ich wachse – rosnę
- du wächst – rośniesz
- er/sie wächst – on/ona rośnie
- wir wachsen – rośniemy
W znaczeniu „rosnąć” w czasie Perfekt używa się czasownika posiłkowego sein :
- Das Kind ist gewachsen. – Dziecko urosło.
W znaczeniu „woskować” czasownik jest regularny:
- ich wachse
- ich wachste
- ich habe gewachst
Słowo pochodzi ze staro-wysoko-niemieckiego wahsan i jest spokrewnione między innymi z polskim „wzrastać” oraz angielskim to wax w znaczeniu „rosnąć”.
Synonimy i antonimy
Synonimy
- größer werden – stawać się większym; opisowe określenie procesu wzrostu.
- zunehmen – zwiększać się, przybierać na wadze lub liczbie; częściej dotyczy ilości, masy albo intensywności.
- steigen – wzrastać, podnosić się; używane przede wszystkim w odniesieniu do cen, temperatury, poziomu lub wartości.
- sich vergrößern – powiększać się; brzmi bardziej formalnie i podkreśla zmianę rozmiaru.
- gedeihen – dobrze rosnąć, rozwijać się i prosperować; zwykle ma pozytywne znaczenie i często odnosi się do roślin, dzieci lub projektów.
Antonimy
- schrumpfen – kurczyć się, zmniejszać się; oznacza fizyczne lub ilościowe zmniejszenie.
- abnehmen – maleć, zmniejszać się lub chudnąć; jest przeciwieństwem zunehmen , ale nie zawsze bezpośrednim antonimem wachsen.
- sterben – umierać; w odniesieniu do roślin może oznaczać zakończenie wzrostu, ale nie jest ścisłym antonimem w każdym kontekście.
- verkümmern – marnieć, karłowacieć, słabo się rozwijać; wskazuje na zahamowany lub nieprawidłowy rozwój.
Typowe wyrażenia i połączenia
- schnell wachsen – szybko rosnąć
- langsam wachsen – rosnąć powoli
- in die Höhe wachsen – rosnąć wzwyż
- mit jemandem wachsen – dorastać razem z kimś
- über sich hinauswachsen – przewyższyć samego siebie, osiągnąć więcej, niż się od siebie oczekiwało
- Die Aufgabe wächst ihm über den Kopf. – Zadanie przerasta jego możliwości.
- Die Nachfrage wächst. – Popyt rośnie.
- an Erfahrung wachsen – rozwijać się dzięki doświadczeniom
- etwas wachsen – woskować coś, na przykład den Boden wachsen – woskować podłogę
Make “wachsen” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Die Blumen wachsen schnell.verb
Kwiaty rosną szybko.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad