der Anlaß, Anlässe

Tanım ve anlam

Anlaß, günümüzde Anlass diye yazılan Almanca bir isimdir. Başlıca anlamları:

• Sebep, neden: Bir şeyin yapılmasına yol açan durum.
  Örnek: Der Anlass für die Änderung — değişikliğin nedeni.
• Vesile, fırsat: Bir eylem veya buluşma için uygun durum.
  Örnek: ein Anlass zum Feiern — kutlama vesilesi.
• Olay, özel gün: Bir toplantıya ya da kutlamaya vesile olan olay veya gün.
  Örnek: ein festlicher Anlass — kutlama vesilesi olan özel bir olay.

Anlaß, Almancanın eski yazım biçimidir. Güncel standart yazımda Anlass kullanılır.

Dil bilgisi ve kelime kökeni

Anlaß, eril bir isimdir; güncel biçimiyle der Anlass ↗, çoğulu Anlässe ↗ olur. Eski yazımdaki ß, güncel yazımda ss olarak yazılır.

Kelime, an ↗ ve lassen ↗ unsurlarıyla ilişkilidir. Kelimenin tarihsel anlam gelişimi, bir şeyi harekete geçiren veya başlatan nedene dayanır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Bağlama göre yakın anlamlıları:

• Grund ↗ — genel anlamda “neden” veya “gerekçe”; çoğu durumda Anlass’tan daha geniş kapsamlıdır.
• Ursache ↗ — özellikle bir sonuca yol açan neden; Anlass ise çoğunlukla bir eyleme ya da olaya vesile olan durumu belirtir.
• Beweggrund ↗ — kişinin davranışının ardındaki içsel saik veya motivasyon.
• Gelegenheit ↗ — “fırsat” anlamında kullanıldığında yakındır; fakat doğrudan sebep anlamını taşımaz.
• Ereignis ↗ — özel bir olay; Anlass bazen böyle bir olayı anlatabilir, ancak daha çok olayın vesile veya gerekçe oluşunu vurgular.

Kelimenin bütün anlamları için geçerli, doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• aus Anlass ↗ — vesilesiyle, nedeniyle
• Anlass geben ↗ — sebep olmak, gerekçe oluşturmak
• Anlass zu etwas haben ↗ — bir şey için gerekçesi veya nedeni olmak
• ein besonderer Anlass ↗ — özel bir vesile veya olay