aufgehen
açmak
Es bedeutet, dass etwas sichtbar wird oder beginnt, zum Beispiel wenn die Sonne am Himmel erscheint oder wenn man plötzlich etwas versteht.
Tanım ve anlam
aufgehen, bağlama göre farklı anlamlara gelen, ayrılabilen bir Almanca fiildir:
-
Yükselmek, doğmak: Güneşin ya da ayın ufukta görünmesi.
Die Sonne geht auf. — Güneş doğuyor. -
Açılmak, tomurcuklanmak: Bir kapının açılması ya da bir çiçeğin açması.
Die Blume geht auf. — Çiçek açıyor. -
Çözünmek: Bir maddenin sıvının içinde çözünmesi.
Das Salz geht im Wasser auf. — Tuz suda çözünüyor. -
Doğru çıkmak, tutmak, başarıyla sonuçlanmak: Bir hesabın doğru olması ya da bir planın işe yaraması.
Der Plan geht auf. — Plan işe yarıyor / başarılı oluyor. -
Kendini bütünüyle vermek, bir şeyin içinde kaybolmak: Bir kişinin yaptığı işten veya uğraştan büyük ölçüde tatmin olması. Genellikle in etwas aufgehen kalıbında kullanılır.
Dil bilgisi ve köken
aufgehen, auf ve gehen parçalarından oluşur. auf burada yükselme, açılma veya ortaya çıkma fikri katar; gehen ise “gitmek” anlamına gelir. Birlikte kullanıldığında anlamı bağlama göre değişir.
Fiil ayrılabilirdir: ana cümlede auf çoğunlukla cümlenin sonuna gider: Die Sonne geht auf. Geçmiş zaman ortacı aufgegangen biçimindedir ve bu fiil Perfekt zamanda genellikle sein yardımcı fiiliyle kullanılır: Die Sonne ist aufgegangen.
Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar
Eş anlamlılar, anlamına göre değişir:
- aufsteigen — “yükselmek”; özellikle yukarı doğru hareketi vurgular. Güneşin doğması için aufgehen daha yaygındır.
- sich öffnen — “açılmak”; kapı ya da çiçek için kullanılabilir. aufgehen, çiçeğin açması gibi kullanımlarda daha doğal olabilir.
- keimen — “filizlenmek”; tohumun filiz vermesi anlamında kullanılır, genel “açılmak” anlamını karşılamaz.
- sich lösen — “çözünmek”; bir maddenin sıvıda çözünmesi anlamında aufgehen yerine kullanılabilir.
- gelingen — “başarılı olmak”; bir planın işe yaraması anlamındaki aufgehen ile örtüşür, ancak hesapların doğru çıkması anlamını kapsamaz.
- aufgehen in — Bir uğraşa kendini bütünüyle verme anlamında kullanılan kalıp.
Bağlama bağlı zıt anlamlılar:
- untergehen — Güneşin doğmasının karşıtı olarak “batmak”.
- sich schließen — “Kapanmak”; açılmanın karşıtı.
- scheitern — “Başarısız olmak”; planın işe yaramasının karşıtı.
Yaygın kalıplar ve kullanımlar
- Die Sonne geht auf — Güneş doğar.
- Die Tür geht auf — Kapı açılır.
- Die Blume geht auf — Çiçek açar.
- im Wasser aufgehen — Suda çözünmek.
- Der Plan geht auf — Plan işe yarar.
- in der Arbeit aufgehen — İşine kendini bütünüyle vermek.
Make “aufgehen” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Die Blumen gehen bei Sonnenaufgang auf.verb
Çiçekler güneş doğarken açar.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad