verb

aufwachsen

büyümek

Wenn ein Kind älter wird und langsam zum Erwachsenen wird.

Tanım ve anlam

aufwachsen Almancada temel olarak büyümek, yetişmek, çocukluk dönemini geçirmek anlamına gelen ayrılabilen bir fiildir.

Bir çocuğun fiziksel ve zihinsel olarak büyümesi:
Das Kind wächst schnell auf.
Çocuk hızla büyüyor.
Belirli bir yerde, ailede veya kültürel çevrede yetişmek:
Sie ist auf dem Land aufgewachsen.
O, kırsal bölgede büyüdü.
Belirli koşullar veya etkiler altında yetişmek:
Er ist in einer großen Familie aufgewachsen.
O, kalabalık bir ailede büyüdü.

Fiil genellikle kişinin çocukluk ve gençlik dönemini nerede veya hangi koşullarda geçirdiğini anlatır.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Fiil türü: Ayrılabilen fiil
Mastar: aufwachsen
Şimdiki zaman, 3. tekil şahıs: er wächst auf
Präteritum: er wuchs auf
Partizip II: aufgewachsen
Yardımcı fiil: sein
- Sie ist in Berlin aufgewachsen.
  Berlin’de büyüdü.

Fiil iki bölümden oluşur:

auf: yukarı, açılma veya gelişme yönü bildiren ön ek
wachsen {wachsen }: büyümek, gelişmek

Bu nedenle aufwachsen, kelime yapısı bakımından “büyüyüp gelişmek” fikrini taşır. Fiilin çekimli hâlinde ön ek cümlenin sonuna gider:
Das Kind wächst bei seinen Großeltern auf.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

groß werden {groß werden }: büyümek. Günlük dilde oldukça yaygındır ve aufwachsen ile çoğu durumda yakın anlamlıdır. Ancak kişinin nerede veya hangi çevrede yetiştiği vurgulanmaz.
Er ist in München groß geworden.
Münih’te büyüdü.
heranwachsen {heranwachsen }: büyüyüp yetişkinliğe doğru ilerlemek. aufwachsen kelimesine göre daha resmî veya edebî bir tınıya sahiptir.
Die Kinder wachsen zu selbstständigen Menschen heran.
Çocuklar bağımsız bireyler olarak yetişiyor.
aufgezogen werden {aufgezogen werden ?}: yetiştirilmek, büyütülmek. Bu ifade, çocuğun bakımını kimin üstlendiğini vurgular; aufwachsen ise kişinin büyüme sürecini anlatır.
Das Kind wurde von seinen Großeltern aufgezogen.
Çocuk, büyükannesi ve büyükbabası tarafından büyütüldü.

Zıt anlamlılar

aufwachsen için doğrudan ve her durumda kullanılabilecek tek bir zıt anlamlı yoktur. Bağlama göre şu ifadeler karşıt anlam taşıyabilir:

sterben {sterben }: ölmek; yaşamın ve gelişimin sona ermesini anlatır.
verkümmern {verkümmern }: gelişememek, körelmek, bakımsızlık nedeniyle gelişimini kaybetmek. Özellikle bitkiler, yetenekler veya insanlar için kullanılabilir.
nicht erwachsen werden {nicht erwachsen werden }: yetişkin olamamak. Bu, aufwachsen fiilinin doğrudan sözlük zıttı değil, bağlama dayalı karşıt bir ifadedir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

in einer Stadt aufwachsen {in einer Stadt aufwachsen }: bir şehirde büyümek
auf dem Land aufwachsen {auf dem Land aufwachsen }: kırsalda büyümek
bei seinen Eltern aufwachsen {bei seinen Eltern aufwachsen }: anne babasının yanında büyümek
in einer liebevollen Familie aufwachsen {in einer liebevollen Familie aufwachsen }: sevgi dolu bir ailede büyümek
unter schwierigen Bedingungen aufwachsen {unter schwierigen Bedingungen aufwachsen }: zor koşullarda büyümek
mit Geschwistern aufwachsen {mit Geschwistern aufwachsen }: kardeşlerle birlikte büyümek