ausbrechen
kaçmak
Tanım ve anlam
ausbrechen, bağlama göre farklı anlamlara gelen, ayrılabilen bir Almanca fiildir:
-
Kaçmak, kurtulup dışarı çıkmak: Bir kişinin kapalı ya da kısıtlı bir yerden kaçmasını anlatır.
aus dem Gefängnis ausbrechen — hapishaneden kaçmak
aus der Gefangenschaft ausbrechen — esaretten kurtulmak -
Aniden başlamak, patlak vermek: Yangın, hastalık, savaş ya da çatışma gibi olayların beklenmedik biçimde başlaması için kullanılır.
Ein Feuer bricht aus. — Yangın çıkar.
Eine Krankheit bricht aus. — Bir hastalık baş gösterir. -
Duyguların aniden dışa vurulması: Kahkaha, ağlama ya da öfke gibi tepkilerin birden ortaya çıkmasını anlatır.
in Gelächter ausbrechen — kahkahaya boğulmak
in Tränen ausbrechen — gözyaşlarına boğulmak -
Dişin çıkması: Özellikle dişlerin diş etinden görünmeye başlaması için kullanılır.
Der Zahn bricht aus. — Diş çıkıyor. -
Bir parçayı kırarak yerinden çıkarmak: Taş, duvar parçası ya da benzeri bir şeyi kırıp sökmek anlamına da gelir.
einen Stein aus der Mauer ausbrechen — duvardan bir taşı kırarak çıkarmak
Dil bilgisi ve kelime kökeni
ausbrechen, aus ve brechen parçalarından oluşur. aus “dışarı” anlamı katar; brechen ise “kırmak” demektir. Birleşince temel olarak “kırarak dışarı çıkmak” fikrini verir; diğer anlamlar bu düşünceden gelişmiştir.
Fiilin mastar hâli ausbrechen , ayrılabilen bir fiildir: bricht aus . Geçmiş zaman biçimleri brach aus ve ist ausgebrochen şeklindedir. Kaçmak, patlak vermek veya diş çıkması anlamlarında Perfekt’te genellikle sein yardımcı fiili kullanılır. Bir şeyi kırarak çıkarma anlamında ise haben kullanılır: hat ausgebrochen .
Kaçma anlamında sıkça aus + Dativ yapısı görülür: aus dem Gefängnis ausbrechen.
Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar
Eş anlamlılar, ausbrechen fiilinin bütün kullanımlarında birbirinin yerine geçmez; seçilecek fiil bağlama göre değişir:
- fliehen : “kaçmak” demektir; bir yerden ya da tehlikeden uzaklaşmayı vurgular. ausbrechen, özellikle kapalı veya kısıtlı bir yerden kaçışı öne çıkarabilir.
- entkommen : “kurtulmak, kaçıp kurtulmak” anlamına gelir; kaçışın başarıyla sonuçlanmasına vurgu yapar.
- ausbrechen anlamında “patlak vermek” için beginnen (“başlamak”) veya losgehen (“başlamak, patlamak”) bazı bağlamlarda yakın anlamlıdır; ancak bunlar mutlaka ani ya da kontrol dışı bir başlangıç bildirmez.
- Bir şeyi kırarak çıkarma anlamında herausbrechen (“kırıp çıkarmak”) yakın anlamlıdır.
Zıt anlamlılar da kullanıma göre değişir:
- Kaçma anlamında bleiben (“kalmak”) veya drinbleiben (“içeride kalmak”) karşıt anlamlı olabilir.
- Bir olayın patlak vermesi anlamında verhindern (“önlemek”) ya da eindämmen (“yayılmasını sınırlamak, kontrol altına almak”) karşıt bir durumu ifade eder; eindämmen, olayın başlamasından çok etkisini azaltmayı anlatır.
- Bir şeyi kırıp çıkarma anlamında einsetzen (“yerine koymak”) bağlama göre karşıt olabilir.
Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri
Make “ausbrechen” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Der Gefangene bricht aus dem Gefängnis aus.verb
Mahkûm hapishaneden kaçıyor.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad