beachten

Anlam ve kullanım

beachten, Almancada temel olarak “dikkat etmek”, “göz önünde bulundurmak”, “dikkate almak” ve bağlama göre “uygun davranmak / uymak” anlamlarına gelen ayrılmayan, düzenli bir fiildir.

Başlıca kullanımları:

1. Bir şeye dikkat etmek, onu fark etmek

   • Bitte beachten Sie die Hinweise.
     Lütfen uyarılara dikkat edin.
   • Er beachtete das Warnsignal nicht.
     Uyarı işaretine dikkat etmedi.

2. Bir şeyi dikkate almak veya göz önünde bulundurmak

   • Man muss die Regeln beachten.
     Kuralları dikkate almak gerekir.
   • Bitte beachten Sie die Öffnungszeiten.
     Lütfen çalışma saatlerini göz önünde bulundurun.

3. Kurallara, talimatlara veya hükümlere uymak

   • Die Sicherheitsvorschriften sind zu beachten.
     Güvenlik yönetmeliklerine uyulmalıdır.
   • Beachten Sie die Anweisungen des Arztes.
     Doktorun talimatlarına uyun.

Fiil çoğunlukla Akkusativ ile kullanılır:

• etwas beachten — bir şeyi dikkate almak
• die Regeln beachten — kurallara uymak
• die Hinweise beachten — uyarıları dikkate almak

Dil bilgisi ve kelime kökeni

beachten, düzenli bir fiildir ve ayrılmaz ön ek alır. Şimdiki zamanda çekimi şöyledir:

• ich beachte
• du beachtest
• er/sie/es beachtet
• wir beachten
• ihr beachtet
• sie/Sie beachten

Önemli biçimleri:

• Präteritum: beachtete
• Partizip II: beachtet
• Perfekt: hat beachtet

Örnek:

• Sie hat die Warnung beachtet.
  Uyarıyı dikkate aldı.

Kelime, be- ön eki ile achten fiilinden oluşur. achten “dikkat etmek, önem vermek, saygı göstermek” anlamlarına gelir. be- ön eki fiili doğrudan bir nesne alan geçişli fiile dönüştürür. Bu nedenle beachten genellikle “bir şeyi dikkate almak” anlamında kullanılır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

• aufpassen ↗ — dikkat etmek
  Günlük ve konuşma dilinde daha yaygındır. Genellikle tehlikeye veya bir duruma karşı dikkatli olmayı ifade eder: Pass auf! — Dikkat et!

• berücksichtigen ↗ — göz önünde bulundurmak, hesaba katmak
  Daha resmî bir kelimedir ve özellikle karar verirken bir faktörü hesaba katma anlamı taşır. beachten ise hem dikkat etmeyi hem de kurallara uymayı ifade edebilir.

• wahrnehmen ↗ — fark etmek, algılamak
  Bir şeyi duyularla veya zihinsel olarak fark etmeye odaklanır. beachten ise fark etmenin yanı sıra ona göre davranmayı da ima edebilir.

• einhalten ↗ — uymak, riayet etmek
  Özellikle kurallar, süreler, anlaşmalar ve yükümlülüklerle kullanılır. beachten “dikkate almak” anlamında daha geniştir; einhalten ise belirli bir kurala veya süreye fiilen uymayı vurgular.

Zıt anlamlılar

• ignorieren ↗ — görmezden gelmek, önemsememek
  Bir uyarıyı, kuralı veya bilgiyi bilerek dikkate almamak anlamındadır.

• missachten ↗ — hiçe saymak, uymamak
  beachten kelimesinin daha güçlü karşıtıdır. Özellikle kuralları, yasaları veya bir kişinin haklarını bilinçli biçimde ihlal etme anlamı taşır.

• übersehen ↗ — gözden kaçırmak
  Genellikle kasıt olmadan bir şeyi fark edememek anlamındadır. Bu yönüyle ignorieren kelimesinden ayrılır.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• die Regeln beachten ↗ — kurallara uymak / kuralları dikkate almak
• die Vorschriften beachten ↗ — yönetmeliklere uymak
• die Anweisungen beachten ↗ — talimatlara uymak
• die Hinweise beachten ↗ — uyarıları dikkate almak
• die Frist beachten ↗ — süre sınırına dikkat etmek
• die Öffnungszeiten beachten ↗ — çalışma saatlerini göz önünde bulundurmak
• besonders beachten ↗ — özellikle dikkate almak
• nicht beachten ↗ — dikkate almamak
• zu beachten sein ↗ — dikkate alınması / uyulması gerek