beleidigen

Tanım ve anlam

beleidigen, birine sözleriyle veya davranışlarıyla hakaret etmek, onu incitmek ya da gücendirmek anlamına gelen bir fiildir. Fiziksel bir zarar vermekten çok, kişinin onurunu veya duygularını zedelemeyi anlatır.

Bağlama göre anlamı değişebilir:

• Birine hakaret etmek: Bir kişiye aşağılayıcı sözler söylemek.
• Birini incitmek veya gücendirmek: Bir sözün ya da davranışın karşı tarafta kırgınlık yaratması.

Dil bilgisi ve sökeni

Fiilin temel biçimleri: beleidigen – beleidigte – hat beleidigt. Düzenli çekimlenir ve genellikle belirtme hâlinde nesne alır; yani hakarete uğrayan kişi cümlenin doğrudan nesnesidir.

Kelime, be- ön eki ile Leid (“acı, keder”) sözüyle bağlantılı bir kökten oluşur. be- burada fiil türetmeye yarar; tek başına, Türkçeye çevrilebilecek sabit bir anlam taşımaz.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlıları kullanım tonuna göre farklılaşır:

• kränken ↗: Birini duygusal olarak incitmek veya kırmak; hakaret etmek kadar açık ve ağır olmayabilir.
• beschimpfen ↗: Birine doğrudan sövmek ya da ağır ve aşağılayıcı sözler söylemek; beleidigen’den daha sert bir tonu olabilir.
• beleidigen ↗: Hem açık hakaretleri hem de kişiyi gücendiren söz ve davranışları kapsayan genel fiildir.

Olası zıt anlamlıları:

• respektieren ↗: Birine saygı göstermek.
• ehren ↗: Birini onurlandırmak veya ona değer verdiğini göstermek.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• jemanden beleidigen ↗: Birine hakaret etmek veya onu gücendirmek.
• zutiefst beleidigen ↗: Birini derinden incitmek.
• beleidigende Äußerung ↗: Hakaret içeren ya da gücendirici ifade.
• sich beleidigt fühlen ↗: Kendini incinmiş veya hakarete uğramış hissetmek.