berühmt

Tanım ve anlam

berühmt, “ünlü”, “meşhur”, “şöhretli” anlamında kullanılan bir Almanca sıfattır. Bir kişinin, yerin, eserin veya olayın çok sayıda insan tarafından tanınmasını ve kamuoyunda yüksek bir üne sahip olmasını ifade eder.

• ein berühmter Schauspieler — ünlü bir oyuncu
• Die Stadt ist für ihre Museen berühmt. — Şehir müzeleriyle ünlüdür.
• Er wurde durch seinen Roman berühmt. — Romanı sayesinde ünlü oldu.

Bazen “tarihte veya belirli bir alanda büyük tanınırlığa sahip” anlamı da taşır:

• ein berühmtes Kunstwerk — ünlü bir sanat eseri
• eine berühmte Persönlichkeit — ünlü bir şahsiyet

Dilbilgisi ve kelime kökeni

berühmt, bir sıfattır ve cümlede isimden önce kullanıldığında sıfat çekimine girer:

• ein berühmter Musiker — ünlü bir müzisyen
• eine berühmte Sängerin — ünlü bir kadın şarkıcı
• ein berühmtes Gebäude — ünlü bir bina
• die berühmten Wissenschaftler — ünlü bilim insanları

Karşılaştırma biçimleri:

• berühmt — ünlü
• berühmter — daha ünlü
• am berühmtesten — en ünlü

Kelime, “övmek” veya “şöhret kazandırmak” anlamındaki rühmen ↗ fiilinden türemiştir. Biçim olarak berühmt, bu fiilin geçmiş zaman ortacı olan gerühmt ↗ ile bağlantılıdır; başlangıçta “övülmüş” anlamını taşırken zamanla “şöhret kazanmış, ünlü” anlamını almıştır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

• bekannt ↗ — bilinen, tanınan
  bekannt, berühmt kelimesinden daha genel ve daha zayıf bir anlam taşır. Bir kişi veya şey tanınıyor olabilir, ancak mutlaka çok ünlü olmayabilir.

• prominent ↗ — tanınmış, kamuya mal olmuş
  Genellikle siyasetçiler, sanatçılar, sporcular ve medyada görünen kişiler için kullanılır. Daha çok kamusal görünürlüğü vurgular.

• populär ↗ — popüler, halk tarafından sevilen
  populär, tanınmış olmaktan çok beğenilme ve geniş bir kitle tarafından tercih edilme anlamı taşır.

• angesehen ↗ — saygın, itibarlı
  angesehen, şöhretten ziyade saygı ve itibarı ifade eder. Bir kişi çok ünlü olmadan da angesehen olabilir.

• legendär ↗ — efsanevi
  legendär, olağanüstü ve kalıcı bir üne sahip olan kişiler veya olaylar için kullanılır; berühmt kelimesinden daha güçlü ve abartılı bir anlam taşıyabilir.

Zıt anlamlılar

• unbekannt ↗ — bilinmeyen, tanınmayan
• unberühmt ↗ — ünlü olmayan
• vergessen ↗ — unutulmuş

unbekannt, kişinin veya şeyin tanınmadığını; unberühmt ise tanınsa bile ünlü olmadığını belirtir. vergessen, geçmişte bilinen veya ünlü olan bir şeyin artık hatırlanmadığını ifade eder.

Olumsuz bir şöhret için kullanılan berüchtigt ↗ kelimesi de anlam bakımından karşılaştırılabilir. berühmt çoğunlukla nötr veya olumlu bir üne işaret ederken berüchtigt, kötü şöhretli anlamına gelir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• berühmt sein ↗ — ünlü olmak
• berühmt werden ↗ — ünlü olmak, ün kazanmak
• weltberühmt ↗ — dünyaca ünlü
• berühmt für etwas sein ↗ — bir şeyle ünlü olmak
• durch etwas berühmt werden ↗ — bir şey sayesinde ünlü olmak
• ein berühmter Name ↗ — ünlü bir isim
• ein berühmtes Beispiel ↗ — ünlü veya meşhur bir örnek