blasen

Tanım ve anlam

blasen, bağlama göre birkaç anlama gelen güçlü (düzensiz) bir fiildir:

1. Üflemek: Ağızdan ya da başka bir kaynaktan hava çıkarmak. Rüzgâr için de kullanılır: Rüzgâr esiyor.
2. Nefesli çalgı çalmak: Çalgıya üfleyerek ses çıkarmak.
3. Şişirmek: Bir nesnenin içine hava vermek; genellikle aufblasen ↗ biçimiyle kullanılır.
4. İşaret vermek: Bir boru ya da benzeri çalgıyla ses çıkararak sinyal vermek.
5. Argo ve kaba kullanım: jemandem einen blasen ↗ ifadesi, birine oral seks yapmak anlamına gelir. Bu kullanım açıkça müstehcendir.

Dil bilgisi ve kelime kökeni

blasen ayrılabilen bir ön ek taşımaz; basit bir fiildir. Güçlü fiil olarak çekimi şöyledir: blasen – bläst – blies – geblasen ↗. Perfekt zamanda çoğunlukla haben ↗ yardımcı fiiliyle kullanılır.

Hem geçişsiz hem geçişli olabilir: Hava kendiliğinden eser ya da biri bir nesneye üfler. Kelime, Eski Yüksek Almancadaki “üflemek” anlamlı blāsan biçimine dayanır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar bağlama göre değişir:

• pusten ↗: Özellikle ağızla üflemek için kullanılır; çoğu durumda blasen ile yakın anlamlıdır ve daha gündelik tınlayabilir.
• hauchen ↗: Hafifçe, yumuşak bir nefes vermek demektir; blasen kadar güçlü üflemeyi anlatmaz.
• wehen ↗: Rüzgârın esmesini anlatır; insanın bir şeye üflemesi için kullanılmaz.
• aufblasen ↗: Bir şeyi hava vererek şişirmek anlamındadır; blasen fiilinin her kullanımının yerine geçmez.

Kesin ve her bağlamda geçerli bir zıt anlamlısı yoktur. einatmen [?](vocabuo://word/einatmen] “nefes almak, havayı içeri çekmek” anlamıyla havayı dışarı vermenin karşıt yönünü anlatır. saugen ↗ “emmek, içine çekmek” demektir; bazı durumlarda karşıt hareketi belirtse de doğrudan zıt anlamlı değildir.

Yaygın ifadeler ve kalıplar

• in ein Horn blasen ↗: Bir boru ya da boynuza üflemek; mecazen bir görüşü yüksek sesle savunmak.
• eine Kerze ausblasen ↗: Bir mumu üfleyerek söndürmek.
• den Staub wegblasen ↗: Tozu üfleyerek uzaklaştırmak.
• Der Wind bläst. ↗: Rüzgâr esiyor.