verb

einstürzen

çökmek

Wenn etwas plötzlich zusammenfällt und nach unten geht, weil es nicht mehr fest genug ist.

Tanım ve anlam

einstürzen, bir yapı, nesne veya sistemin dayanıklılığını kaybederek aniden yıkılması, çökmesi veya içeri doğru devrilmesi anlamına gelen ayrılabilen bir fiildir.

Fiziksel anlam: Bir bina, tavan, köprü, duvar veya maden ocağının çökmesi.
- Das Gebäude stürzt ein. — Bina çöküyor.
Mecazî anlam: Bir düzenin, umudun veya kişinin duygusal dünyasının tamamen yıkılması.
- Seine Welt stürzte ein. — Dünyası başına yıkıldı.

Fiil genellikle geçişsizdir; yani doğrudan bir nesne almaz.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Fiil türü: Ayrılabilen fiil
- ein|stürzen
Şimdiki zaman:
- Das Haus stürzt ein. — Ev çöküyor.
Di’li geçmiş zaman:
- Das Haus stürzte ein. — Ev çöktü.
Perfekt:
- Das Haus ist eingestürzt. — Ev çökmüş / çöktü.
Partizip II: eingestürzt
Yardımcı fiil olarak sein kullanılır: ist eingestürzt.

Kelime iki bölümden oluşur:

ein-: içeri, içe doğru hareket anlamı veren ön ek
stürzen: düşmek, devrilmek, hızla aşağı inmek

Dolayısıyla einstürzen, kelime anlamıyla “içe doğru düşmek” veya “çöküp yıkılmak” şeklinde düşünülebilir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

zusammenbrechen : Çökmek, yıkılmak. einstürzen özellikle fiziksel yapıların çökmesi için yaygındır; zusammenbrechen ise fiziksel yapıların yanı sıra insanlar, planlar, sistemler veya ekonomiler için de kullanılabilir.
zusammenfallen : Bir araya çökmek, içe doğru kapanmak. Daha çok bir şeyin destek kaybedip kendi üzerine kapanmasını anlatır.
kollabieren : Çökmek, iflas etmek veya işlevini yitirmek. Daha resmî ve teknik bir kelimedir; tıp, ekonomi ve mühendislik alanlarında da kullanılır.
in sich zusammenfallen : Kendi içine çökmek. einstürzen ile çok yakındır, ancak çöküş hareketini daha betimleyici biçimde vurgular.

Zıt anlamlılar

Tam ve her durumda geçerli tek bir zıt anlamlısı yoktur. Bağlama göre şu ifadeler kullanılabilir:

stehen bleiben : Ayakta kalmak, çökmemek.
standhalten : Dayanmak, çökmeye karşı direnmek.
stabil bleiben : Sabit ve sağlam kalmak.
aufbauen : İnşa etmek, kurmak. Bu, çökme eyleminin doğrudan karşıtı değil; bir yapının kurulması veya yeniden inşa edilmesi anlamında karşıt süreçtir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

ein Gebäude stürzt ein : Bir bina çöker.
eine Brücke stürzt ein : Bir köprü çöker.
ein Dach stürzt ein : Bir çatı çöker.
ein Tunnel stürzt ein : Bir tünel çöker.
unter den Trümmern eines eingestürzten Hauses : Çökmüş bir evin enkazının altında.
Die Decke ist eingestürzt. : Tavan çöktü.
Seine ganze Welt stürzt ein. : Bütün dünyası başına yıkılıyor.