der Einzelfall, ¨-e

Tanım ve anlam

Einzelfall, “tekil durum”, “münferit vaka” veya “belirli bir olay” anlamına gelen eril bir Almanca isimdir. Genel bir kuralın ya da durumun içindeki belirli bir örneği ifade eder.

Bağlama göre iki temel anlamı vardır:

1. Belirli, tek bir vaka veya durum

   • Bir olayın genel olarak değil, yalnızca belirli bir kişi ya da durum açısından ele alınması.
   • Türkçe karşılıkları: tekil vaka, özel durum, münferit olay.

2. İstisnai veya nadir durum

   • Genel kuraldan farklı olan özel bir durum.
   • Türkçe karşılıkları: istisnai durum, istisnaî vaka.

Örnek:

• Dieser Einzelfall muss gesondert geprüft werden.
  “Bu özel durum ayrıca incelenmelidir.”

Dilbilgisi ve kelime kökeni

• Artikel: der
• Çoğul: die Einzelfälle
• Kelime türü: İsim
• Vurgu: Einzelfall

Kelime iki bölümden oluşur:

• einzeln ↗: tek, münferit, ayrı ayrı
• der Fall ↗: durum, vaka, olay

Dolayısıyla kelimenin tam anlamı, “tek başına ele alınan durum veya vaka” şeklindedir. Fall kelimesi burada “düşme” değil, “durum/vaka” anlamındadır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

• der konkrete Fall ↗: somut vaka. Einzelfall belirli ve tekil olma anlamını vurgularken, bu ifade olayın somutluğunu vurgular.
• der individuelle Fall ↗: bireysel vaka. Kişiye veya duruma özgü olma anlamı daha belirgindir.
• die Sonderfall ↗: özel durum. Sonderfall, genel kuralın dışında kalan veya özel işlem gerektiren durumları ifade eder; bu nedenle her Einzelfall mutlaka bir Sonderfall değildir.
• die Ausnahme ↗: istisna. Bu kelime, genel kuraldan sapmayı vurgular; Einzelfall ise yalnızca tek bir vakayı ifade etmek için de kullanılabilir.

Zıt anlamlılar

• der Regelfall ↗: kural olan, normal kabul edilen durum. Einzelfall tekil veya özel vakayı, Regelfall ise genel olarak beklenen durumu belirtir.
• der Normalfall ↗: olağan durum. Einzelfall özel ve belirli bir vakaya odaklanırken, Normalfall alışılmış durumu ifade eder.
• der allgemeine Fall ↗: genel durum. Tek bir vakaya değil, bir grup duruma veya genel geçerliliği olan bir duruma gönderme yapar.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• im Einzelfall ↗: münferit durumda, özel durumda
  Im Einzelfall kann eine andere Regel gelten.
  “Özel durumda farklı bir kural geçerli olabilir.”

• für den Einzelfall ↗: belirli vaka için
  Diese Entscheidung gilt nur für den Einzelfall.
  “Bu karar yalnızca belirli vaka için geçerlidir.”

• Einzelfallprüfung ↗: münferit vaka incelemesi
  Her vakanın ayrı ayrı değerlendirilmesini ifade eder.

• Einzelfallentscheidung ↗: münferit vakaya ilişkin karar
  Genel bir kural yerine, belirli bir olay için verilen karardır.

• kein Einzelfall ↗: münferit bir olay değil
  Bir olayın benzerlerinin de bulunduğunu ve bunun yalnızca tek bir vaka olmadığını belirtir.