verb

erleben

yaşamak

Etwas direkt mit den eigenen Sinnen oder Gefühlen wahrnehmen und dabei dabei sein.

Tanım ve anlam

erleben Almancada “yaşamak, deneyimlemek, başından geçirmek” anlamına gelen bir fiildir.

Başlıca kullanımları:

Bir olay veya deneyim yaşamak
- Bir kişinin bir olayı bizzat yaşamasını anlatır.
- Ich habe einen schönen Urlaub erlebt.
  “Güzel bir tatil geçirdim.”
Bir olaya tanık olmak veya onu bizzat görmek
- Özellikle önemli, etkileyici ya da olağan dışı olaylar için kullanılır.
- Wir haben ein spannendes Spiel erlebt.
  “Heyecanlı bir maç izledik / yaşadık.”
Bir kişiyi belirli bir durumda görmek veya tanımak
- So habe ich ihn noch nie erlebt.
  “Onu daha önce hiç böyle görmemiştim.”
Bir durumla karşılaşmak veya başından geçirmek
- Olumlu ya da olumsuz deneyimler için kullanılabilir.
- Sie hat viel Leid erlebt.
  “Çok acı çekti / çok acı yaşadı.”

Dil bilgisi ve kelime kökeni

Fiil: erleben
Fiil türü: Ayrılmayan (untrennbar) fiil
Ön ek: er-
Temel fiil: leben “yaşamak, hayat sürmek”
Perfekt: hat erlebt
Präteritum: erlebte
Partizip II: erlebt

er- ön eki fiile genellikle bir sonuca ulaşma, bir şeyi deneyimleme veya başından geçirme anlamı katar. Bu nedenle erleben, kelime olarak “yaşayarak deneyimlemek” şeklinde düşünülebilir.

Çekim örneği:

ich erlebe
du erlebst
er/sie/es erlebt
wir erleben
ich habe erlebt

Fiil ayrılmadığı için cümlede ön ek ayrılmaz:

Ich erlebe etwas Besonderes.
“Özel bir şey yaşıyorum.”

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

erfahren — “öğrenmek, deneyimlemek, başından geçirmek” anlamına gelir. erleben daha çok bir olayı bizzat yaşama vurgusu taşırken erfahren bazen bir bilgi edinmek anlamında da kullanılır.
durchmachen — “zor veya yoğun bir süreci geçirmek” demektir. Genellikle hastalık, kriz ya da sıkıntılı dönemler için kullanılır.
miterleben — “bir olaya tanık olmak, olayı birlikte yaşamak” anlamındadır. erleben kişisel deneyimi vurgularken miterleben olaya tanıklık etme anlamını daha güçlü taşır.
genießen — “tadını çıkarmak” demektir. Her genießen eylemi bir tür deneyim olsa da erleben olumlu veya olumsuz her türlü olayı kapsar.

Zıt anlamlılar

erleben fiilinin her bağlamda geçerli tek ve doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur. Bağlama göre şu fiiller karşıt anlam oluşturabilir:

verpassen — “kaçırmak”; bir olayı yaşayamamak veya ona katılamamak anlamında erleben ile karşıt olabilir.
versäumen — “fırsatı veya olayı kaçırmak”; özellikle yapılması gereken bir şeyi gerçekleştirmemek anlamındadır.
ignorieren — “görmezden gelmek”; bir olayı fark etmeme veya dikkate almama anlamında karşıtlık oluşturabilir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

ein Abenteuer erleben — bir macera yaşamak
eine Überraschung erleben — bir sürprizle karşılaşmak
eine schöne Zeit erleben [?](vocabuo://word schön) [?](vocabuo://word Zeit) [?](vocabuo://word erleben) — güzel vakit geçirmek
etwas Ungewöhnliches erleben [?](vocabuo://word Ungewöhnliches) [?](vocabuo://word erleben) — alışılmadık bir şey yaşamak
viel Leid erleben [?](vocabuo://word Leid) [?](vocabuo://word erleben) — çok acı çekmek / çok acı yaşamak
eine Enttäuschung erleben [?](vocabuo://word Enttäuschung) [?](vocabuo://word erleben) — hayal kırıklığı yaşamak
jemanden hautnah erleben [?](vocabuo://word jemanden) [?](vocabuo://word hautnah) [?](vocabuo://word erleben) — birini yakından tanımak veya gözlemlemek
so jemanden noch nie erlebt haben [?](vocabuo://word so) [?](vocabuo://word jemanden) [?](vocabuo://word noch) [?](vocabuo://word nie) [?](vocabuo://word erlebt) [?](vocabuo://word haben) — birini daha önce hiç böyle görmemiş olmak