verb

erschrecken

korkutmak · ürkmek

Plötzlich Angst oder Schreck bekommen, weil etwas Unerwartetes passiert.

Tanım ve anlam

erschrecken, kullanıma göre iki temel anlama gelen bir fiildir:

Korkmak, irkilmek, ürkmek: Bir şeyden aniden korkmak veya şaşkınlıkla irkilmek.
Ich erschrak. — Korktum / irkildim.
Bu anlamda geçmiş zaman biçimleri erschrak , ist erschrocken şeklindedir.
Birini korkutmak, ürkütmek: Bir kişide korku ya da ani bir irkilme yaratmak.
Er erschreckte mich. — Beni korkuttu / irkiltti.
Bu anlamda geçmiş zaman biçimleri erschreckte , hat erschreckt şeklindedir.

Ayrıca sich erschrecken yapısı, “korkmak, irkilmek” anlamında kullanılır.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Düzensiz bir fiildir. “Korkmak, irkilmek” anlamında geçmiş zaman kökü değişir: erschrecken → erschrak [?](vocabuo://word/erschrak] → erschrocken . Yardımcı fiili sein ile kurulur.

“Birini korkutmak” anlamında ise düzenli çekimlenir: erschrecken → erschreckte → erschreckt . Yardımcı fiili haben olur.

Kelime, er- öneki ile schrecken fiilinden oluşur. Aynı kökten gelen Schreck , “korku, dehşet, irkilme” demektir.

Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar

Eş anlamlılar, bağlama göre değişir:

sich fürchten : “Korkmak”; genellikle daha uzun süren veya belirli bir şeye yönelik korkuyu anlatır. erschrecken ise çoğunlukla ani bir irkilme ya da korku tepkisini vurgular.
jemanden erschrecken anlamında jemanden beängstigen [?](vocabuo://word/jemanden%20be%C3%A4ngstigen]: “Birini korkutmak”; korkuya yol açmayı anlatır, ancak ani irkiltme anlamı daha az belirgindir.
zusammenzucken : “İrkilmek, sıçramak”; korkunun bedensel tepkisini öne çıkarır.

Kesin bir karşıt anlamlısı yoktur. Bağlama göre “sakinleşmek” anlamındaki sich beruhigen [?](vocabuo://word/sich%20beruhigen] veya “cesaretlendirmek” anlamındaki ermutigen [?](vocabuo://word/ermutigen] karşıt sayılabilir.