explizit
açık
Tanım ve anlam
Explizit, bir şeyin açıkça, doğrudan ve hiçbir belirsizliğe yer bırakmadan ifade edildiğini belirtir. Türkçede bağlama göre açık, açıkça belirtilmiş, net veya doğrudan ifade edilmiş anlamlarına gelir. Karşıtı olan örtük anlamın aksine, bilgi doğrudan dile getirilir.
- Açıkça belirtilmiş: Bir talimatın ya da isteğin net biçimde ifade edilmesi. Örneğin, explizite Anweisung — açık talimat.
- Açık ve ayrıntılı: Bir anlatımın neyi kastettiğini saklamadan ortaya koyması. Bu kullanımda özellikle cinsel içerikli materyaller için de kullanılabilir: explizite Darstellung — açık, sansürsüz tasvir.
- Teknik kullanım: Mantık ve bilgisayar bilimlerinde, bir değerin ya da ilişkinin doğrudan ve açık biçimde gösterilmesini anlatabilir.
Dilbilgisi ve kelime kökeni
Explizit, Almancada sıfat olarak kullanılır; ayrıca fiilleri niteleyerek zarf görevi görebilir. Sıfat çekiminde artikel ve ismin hâline göre son ek alır: örneğin eine explizite Regel — açık bir kural. Zarf kullanımında çekimlenmez: explizit erklären — açıkça açıklamak.
Karşılaştırma biçimleri expliziter ve am explizitesten şeklindedir.
Kelime, Latince explicitus sözcüğünden gelir. Bu sözcük, “açılmış, ortaya konmuş” anlamıyla ilişkilidir.
Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar
Yakın anlamlıları:
- deutlich — “belirgin, anlaşılır” demektir. Bir şeyin kolayca fark edilmesini vurgular; explizit ise bilginin doğrudan ifade edilmiş olmasına odaklanır.
- ausdrücklich — “özellikle ve açıkça belirtilmiş” anlamına gelir. Bir isteği ya da hükmü özellikle vurgularken kullanılır; explizit daha genel bir “örtük değil, açıkça ifade edilmiş” anlamı taşır.
- eindeutig — “tek anlamlı, yoruma kapalı” demektir. Bir ifadenin belirsiz olmamasını vurgular; explizit ise ifadenin doğrudan dile getirilmesini öne çıkarır.
- klar — “açık, anlaşılır” anlamındadır; explizit kadar resmî veya teknik tınlamayabilir.
Karşıt anlamlıları:
- implizit — “örtük, dolaylı olarak anlaşılabilen”; bilgi doğrudan söylenmez.
- unausgesprochen — “dile getirilmemiş”; bir düşünce ya da beklentinin açıkça söylenmediğini belirtir.
- indirekt — “dolaylı”; anlatımın doğrudan yapılmadığını ifade eder.
Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri
Make “explizit” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Diese Anleitung ist sehr explizit formuliert.adjective
Bu talimat çok açık bir şekilde ifade edilmiştir.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad