verb

fangen

yakalamak · başlamak

Etwas oder jemanden mit der Hand oder einem Gerät halten, bevor es weg ist oder weiterkommt.

Tanım ve anlam

fangen Almancada temel olarak “yakalamak” anlamına gelen güçlü bir fiildir. Kullanıldığı bağlama göre farklı anlamları vardır:

Bir şeyi veya birini yakalamak
- Bir hayvanı, topu veya hareket hâlindeki bir nesneyi ele geçirmek.
- Der Junge fängt den Ball. — Çocuk topu yakalıyor.
- Die Katze fängt eine Maus. — Kedi bir fare yakalıyor.
Birini tutuklamak veya ele geçirmek
- Özellikle polis, asker veya avcılık bağlamında kullanılır.
- Die Polizei hat den Dieb gefangen. — Polis hırsızı yakaladı.
Balık tutmak
- Balık yakalamak anlamında da kullanılır.
- Wir fangen heute Fische. — Bugün balık tutuyoruz.
Bir şeyi almak veya yakalamak
- Güneş ışığı, rüzgâr, koku ya da ses gibi şeyler için mecazî olarak kullanılabilir.
- Das Fenster fängt viel Licht. — Pencere çok fazla ışık alıyor/yakalıyor.
sich fangen: kendini toparlamak, sakinleşmek
- Şok, üzüntü veya heyecandan sonra yeniden kontrolünü kazanmak anlamındadır.
- Nach dem Schreck hat er sich schnell gefangen. — Korkudan sonra çabucak kendini toparladı.
Feuer fangen: alev almak; mecazî olarak ilgi uyandırmak
- Das Holz fängt Feuer. — Odun alev alıyor.
- Sie hat Feuer für das Projekt gefangen. — Projeye karşı büyük bir ilgi duydu.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

fangen düzensiz/güçlü bir fiildir:

Mastar: fangen
Şimdiki zaman, 3. tekil şahıs: fängt
Präteritum: fing
Partizip II: gefangen
Yardımcı fiil: haben

Örnek çekim:

ich fange — yakalıyorum
du fängst — yakalıyorsun
er fängt — yakalıyor
ich fing — yakaladım
ich habe gefangen — yakaladım/yakalamışım

Fiilin kökünde ses değişimi görülür: a → ä:

fangen → du fängst, er fängt

fangen tek başına bir ön ek veya son ekten oluşmaz; Germen dillerine dayanan eski bir köke sahiptir. Eski Yüksek Almancadaki fāhan biçimiyle ilişkilidir. Aynı kökten türeyen bazı fiiller şunlardır:

anfangen — başlamak
auffangen — düşeni yakalamak, karşılamak
einfangen — yakalayıp içeri almak
fangen lassen — yakalatmak

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

greifen — tutmak veya uzanıp almak. fangen hareket hâlindeki bir şeyi yakalama fikrini vurgularken, greifen daha çok elle tutmayı veya bir şeye uzanmayı ifade eder.
erwischen — birini suçüstü yakalamak veya kaçmadan yakalamak. Genellikle konuşma dilinde kullanılır ve “tam zamanında yakalamak” anlamı taşır.
einfangen — yakalayıp bir yere almak ya da kontrol altına almak. fangen fiiline göre daha belirgin biçimde “içeri alma” veya “kontrol altına alma” anlamı verir.
festnehmen — tutuklamak. Yalnızca kişiler ve özellikle resmî/polis bağlamı için kullanılır; genel “yakalamak” anlamındaki fangen fiilinden daha özeldir.
kapern — zorla ele geçirmek, özellikle bir gemiyi veya aracı kaçırmak. fangen kelimesinden çok daha saldırgan ve özel bir anlam taşır.

Zıt anlamlılar

loslassen — tuttuğu şeyi bırakmak. fangen ile doğrudan karşıtlık oluşturur.
freilassen — birini serbest bırakmak. Özellikle tutuklanmış veya yakalanmış kişiler için kullanılır.
entkommen — kaçıp kurtulmak. Yakalanma eyleminin karşı tarafını anlatır.
verfehlen — hedefi ıskalamak. Top veya başka bir nesneyi yakalayamama durumunda fangen fiilinin karşıtı olarak kullanılabilir.