gebären
doğurmak
Ein Baby zur Welt bringen.
Tanım ve anlam
gebären Almancada “doğurmak” anlamına gelen güçlü ve düzensiz bir fiildir.
-
Bir çocuğu veya yavruyu dünyaya getirmek
- Genellikle anne ve hayvanlar için kullanılır.
- Türkçedeki “doğurmak” fişine karşılık gelir.
- Örnek: Sie hat ein Kind geboren.
“Bir çocuk doğurdu.”
-
Mecaz anlamda ortaya çıkarmak, meydana getirmek
- Bir fikir, plan veya gelişmenin ortaya çıkmasını anlatabilir.
- Bu kullanım daha edebî veya resmî bir nitelik taşıyabilir.
- Örnek: Die Krise gebar neue Ideen.
“Kriz yeni fikirlerin ortaya çıkmasına yol açtı.”
Dilbilgisi ve kelime kökeni
- Fiil türü: Güçlü fiil
- Mastar: gebären
- Şimdiki zaman, 3. tekil şahıs: gebiert
- Di’li geçmiş zaman: gebar
- Partizip II: geboren
- Yardımcı fiil: haben
Temel çekim örnekleri:
- ich gebäre — doğuruyorum
- du gebierst — doğuruyorsun
- sie gebar — doğurdu
- sie hat geboren — doğurdu
Fiil genellikle bir nesneyle kullanılır:
- ein Kind gebären — bir çocuk doğurmak
- einen Sohn gebären — bir oğul doğurmak
Kelime tarihsel olarak Eski Yüksek Almancadaki gibēran biçimine dayanır ve die Geburt “doğum” ve geboren “doğmuş” kelimeleriyle aynı kök ailesindendir. Günümüz Almancasında gebären ayrılabilen bir ön ek alan fiil olarak değerlendirilmez.
Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar
Eş anlamlılar
-
zur Welt bringen — dünyaya getirmek
Günlük ve nötr dilde oldukça yaygındır. gebären kelimesine göre daha açıklayıcı ve daha az resmîdir. -
ein Kind bekommen — çocuk sahibi olmak, çocuk doğurmak
Günlük konuşmada çok yaygındır. Ancak “çocuk sahibi olmak” anlamını da taşıyabildiği için gebären kadar doğrudan doğum eyleğine odaklanmaz. -
entbinden — doğum yaptırmak; doğum yapmak
Tıbbî veya resmî bağlamda kullanılır. gebären doğuran kişiyi öne çıkarırken entbinden çoğu zaman doğum sürecini veya sağlık personelinin rolünü vurgular. -
werfen — yavrulamak
Özellikle hayvanlar için kullanılır ve insanlar için uygun değildir. Örneğin Die Hündin hat Welpen geworfen. “Dişi köpek yavruladı.”
Zıt anlamlılar
gebären fiilinin tam ve doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur. Bağlama göre şu ifadeler karşıt bir durum anlatabilir:
- eine Schwangerschaft abbrechen — gebeliği sonlandırmak
- abtreiben — kürtaj olmak/yaptırmak, gebeliği sonlandırmak
Bunlar gebären fiilinin sözlükteki kesin zıt anlamlıları değildir; yalnızca gebeliğin doğumla sonuçlanmamasını ifade eden bağlamsal karşıtlıklardır.
Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri
- ein Kind gebären — bir çocuk doğurmak
- einen Sohn gebären — bir oğul doğurmak
- eine Tochter gebären — bir kız çocuğu doğurmak
- ein gesundes Kind gebären — sağlıklı bir çocuk doğurmak
- einem Kind das Leben schenken — bir çocuğa hayat vermek; doğurmak
- neue Ideen gebären — yeni fikirler ortaya çıkarmak; mecazî kullanım
Make “gebären” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Meine Schwester wird bald ihr Kind gebären.verb
Kız kardeşim yakında çocuğunu doğuracak.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad