verb

gelingen

başarmak

Etwas klappt so, wie man es sich wünscht oder geplant hat.

Tanım ve anlam

gelingen, “başarılı olmak”, “başarıyla sonuçlanmak” veya “iyi gitmek” anlamına gelen bir fiildir. Bir işin, girişimin ya da planın olumlu sonuç vermesini anlatır.

Der Versuch gelingt. — Deneme başarılı oluyor.
Es ist mir gelungen, das Problem zu lösen. — Sorunu çözmeyi başardım.

Bu fiilde genellikle başaran kişi dativ hâlinde, başarıya ulaşan iş veya eylem ise cümlenin öznesi olarak kullanılır: Mir gelingt etwas (“Bir şeyi başarmayı başarıyorum”).

Dilbilgisi ve köken

gelingen düzensiz ve ayrılmayan bir fiildir:

Mastar: gelingen
Geçmiş zaman: gelang
Partizip II: gelungen
Yardımcı fiil: sein

Örnek: Das Projekt ist gelungen. — Proje başarılı oldu.

Kelime, tarihsel olarak ge- öneki ile eski bir fiil gövdesinden oluşur. Ancak günümüz Almancasında parçalarının anlamı bağımsız biçimde çıkarılamaz; fiil bir bütün olarak öğrenilmelidir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar:

glücken — “başarılı olmak” anlamındadır ve gelingen’e çok yakındır; çoğu durumda daha kısa ve yalın bir anlatım sunar.
klappen — “yolunda gitmek” demektir; daha günlük ve konuşma diline yakın bir kullanımı vardır.
funktionieren — “işlemek, çalışmak” anlamına gelir; özellikle bir sistemin ya da yöntemin beklendiği gibi çalışmasını vurgular.

Zıt anlamlılar:

misslingen — Bir işin başarısız sonuçlanmasıdır; gelingen’in doğrudan karşıtıdır.
scheitern — Bir girişimin başarısızlığa uğraması veya sonuçsuz kalmasıdır. gelingen’den farklı olarak girişimin tamamen başarısız olmasını daha güçlü biçimde ifade edebilir.
fehlschlagen — Bir planın ya da girişimin başarısız olması, beklenen sonucu vermemesidir.