gestiegen

Tanım ve anlam

gestiegen, steigen fiilinin Partizip II biçimidir. Bağlama göre şu anlamlara gelir:

• yükselmiş, artmış: Die Preise sind gestiegen. — Fiyatlar arttı.
• tırmanmış, çıkmış: Er ist auf den Berg gestiegen. — Dağa tırmandı.
• binmiş: Sie ist in den Zug gestiegen. — Trene bindi.

Dil bilgisi ve kelime kökeni

steigen — “yükselmek, tırmanmak, binmek” fiilinin düzensiz, güçlü fiil çekimidir:

• Mastar: steigen ↗
• Präteritum: stieg ↗
• Partizip II: gestiegen ↗

Hareket veya durum değişikliği bildiren bu fiil, Perfekt zamanda genellikle sein yardımcı fiiliyle kullanılır: ist gestiegen. Sözcük, ge- öneki ile fiil gövdesi steig- ve -en biçiminden oluşur.

Partizip II, bir isimden önce sıfat gibi de kullanılabilir ve bu durumda çekim eki alır: die gestiegenen Kosten — artmış maliyetler.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Anlamına göre yakın eş anlamlılar:

• angestiegen ↗ — özellikle fiyat, sayı veya oran gibi değerlerin yükselmesi için kullanılır; gestiegen ile çoğu bağlamda örtüşür.
• erhöht ↗ — “artırılmış/yükseltilmiş” demektir; çoğu zaman birinin bir şeyi artırdığı izlenimini verir. Gestiegen ise genellikle kendiliğinden gerçekleşen artışı anlatır.
• geklettert ↗ — fiziksel olarak tırmanmayı ifade eder; gestiegen sözcüğünden daha özel bir anlam taşır.

Bağlama göre zıt anlamlılar:

• gesunken ↗ — değerlerin düşmesi veya seviyenin alçalması; gestiegen sözcüğünün “artmış/yükselmiş” anlamının zıddıdır.
• abgestiegen ↗ — aşağı inmiş veya bir araçtan inmiş; fiziksel hareket anlamında karşıtlık kurabilir.
• gefallen ↗ — fiyat veya sayıların düşmesi anlamında kullanılabilir.

Yaygın ifadeler ve birlikte kullanımlar

• Die Preise sind gestiegen. — Fiyatlar arttı.
• Die Zahl ist stark gestiegen. — Sayı büyük ölçüde arttı.
• in den Bus gestiegen sein — otobüse binmiş olmak
• auf einen Berg gestiegen sein — bir dağa tırmanmış olmak