verb

herausbilden

oluşmak

Tanım ve anlam

herausbilden, bir şeyi zaman içinde oluşturmak, geliştirmek veya belirgin hâle getirmek anlamına gelen ayrılabilen bir fiildir. Genellikle iki kullanım biçimi vardır:

  • Bir şeyi geliştirmek/oluşturmak: Bir özellik, beceri ya da yapıyı geliştirmek veya ortaya çıkarmak.
    Die Erfahrung bildet eine wichtige Fähigkeit heraus.
    “Deneyim, önemli bir beceriyi geliştirir.”

  • Kendiliğinden biçimlenmek, ortaya çıkmak: Bu anlamda çoğunlukla dönüşlü kullanılır: sich herausbilden.
    Im Laufe der Zeit bildet sich eine neue Struktur heraus.
    “Zamanla yeni bir yapı ortaya çıkar.”

Dil bilgisi ve kelime kökeni

Fiilin temel biçimleri: herausbilden – bildete heraus – hat herausgebildet. Ayrılabilen ön eki heraus-, çekimli cümlelerde fiilden ayrılır: bildet … heraus. Dönüşlü biçimi sich herausbilden şeklindedir.

Kelime, “oluşturmak, biçim vermek” anlamındaki bilden fiili ile “dışarıya/doğru ortaya çıkma” çağrışımı taşıyan heraus- ön ekinden oluşur. Bir şeyin zaman içinde şekillenip belirginleşmesi fikrini ifade eder.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Yakın anlamlılar:

  • entwickeln — “geliştirmek” anlamı daha geneldir; kasıtlı ve aşamalı gelişimi de anlatabilir. herausbilden, bir biçimin veya özelliğin ortaya çıkıp belirginleşmesine daha çok vurgu yapar.
  • formen — “biçim vermek” demektir ve genellikle daha bilinçli, dışarıdan yönlendirilen bir şekillendirmeyi anlatır.
  • entstehen — “ortaya çıkmak, oluşmak” demektir; herausbilden fiilinin dönüşlü kullanımına yakındır, ancak bir şeyi oluşturma anlamında nesne almaz.
  • ausprägen — bir özelliği veya niteliği belirginleştirmek, güçlendirmek anlamına gelir; anlam alanı daha çok belirgin özelliklerle sınırlıdır.

Zıt anlamlılar: Tam karşıtı her bağlamda değişebilir.

  • sich zurückbilden — “gerilemek, küçülmek, eski hâline dönmek”; bir yapının gelişmesinin ters yönünü anlatır.
  • verkümmern — “körelmek, gelişememek, zayıflayıp cılızlaşmak”; özellikle bir yeti veya yapının yeterince gelişmemesi ya da gerilemesi için kullanılır.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

  • eine Fähigkeit herausbilden — bir beceri geliştirmek
  • eine Persönlichkeit herausbilden — kişiliği şekillendirmek
  • sich allmählich herausbilden — yavaş yavaş biçimlenmek, zamanla ortaya çıkmak
  • eine klare Struktur herausbilden — belirgin bir yapı oluşturmak

Make “herausbilden” part of your vocabulary.

Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.

Examples

Die Gruppe bildet sich langsam heraus.verb

Grup yavaş yavaş oluşuyor.

Keep exploring German

Learn words from the content you love.

Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).