der Keim, -e

Tanım ve anlam

Keim, bağlama göre birkaç anlama gelir:

1. Filiz, sürgün veya tohumun büyümeye başlayan kısmı: Bir bitkinin gelişmeye başlayan ilk bölümü.
   Ein Keim wächst aus dem Samen. — Bir filiz tohumdan çıkar.

2. Mikrop, hastalık yapıcı etken: Özellikle biyoloji ve tıpta, hastalığa yol açabilen mikroorganizma.
   Die Keime werden durch Hitze abgetötet. — Mikroplar ısıyla öldürülür.

3. Başlangıç, ilk iz veya çekirdek: Mecazi olarak henüz gelişmekte olan bir şeyin ilk biçimi ya da başlangıç noktası.
   Der Keim einer Idee — Bir fikrin ilk kıvılcımı.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Keim, eril bir isimdir: der Keim. Çoğulu die Keime şeklindedir.

Kelime, filizlenmek veya yeşermek anlamındaki keimen ↗ fiiliyle bağlantılıdır. Anlam gelişimi, bitkinin filizlenmesinden bir şeyin ilk aşamasına ve biyolojide mikroorganizmaya uzanır.

Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar

• der Spross ↗: Bitkinin yeni çıkan sürgünü anlamında Keim’e yakındır; genellikle daha görünür ve gelişmiş bitki bölümünü anlatır.
• der Krankheitserreger ↗: Hastalık yapan mikroorganizma anlamında kullanılır; her Keim hastalık yapmadığından bu sözcük daha özel ve kesin bir anlam taşır.
• der Anfang ↗: Mecazi kullanımda “başlangıç” anlamına gelir; Keim ise çoğunlukla gelişme potansiyeli taşıyan ilk aşamayı vurgular.

Keim için her anlamda geçerli, doğrudan bir karşıt anlam yoktur. “Olgunlaşmış veya tamamlanmış” kavramı bazı bağlamlarda karşıtlık oluşturabilir; ancak tek bir Almanca karşılık bütün kullanımları kapsamaz.

Yaygın ifadeler ve sözcük birliktelikleri

• der Keim im Boden ↗: Topraktaki filiz veya mikrop; bağlama göre anlamı değişir.
• Keime abtöten ↗: Mikropları öldürmek.
• im Keim ersticken ↗: Bir şeyi daha başlangıç aşamasındayken engellemek; mecazi bir ifade.
• der Keim einer Idee ↗: Bir fikrin ilk, henüz gelişmemiş biçimi.