verb

leisten

sağlamak · katkı · karşılamak · katkıda bulunmak · başarmak

Etwas schaffen oder tun, oft mit Anstrengung oder Mühe.

Anlam ve kullanım

leisten Almancada bağlama göre birkaç temel anlama gelen düzenli bir fiildir:

Bir şeyi başarmak, gerçekleştirmek, yerine getirmek
- Bir görev, çalışma veya başarı ortaya koymak anlamında kullanılır.
- Er hat gute Arbeit geleistet. — İyi iş çıkardı.
- Sie leistet viel für die Gesellschaft. — Toplum için çok şey yapıyor.
Bir hizmet veya katkı sunmak
- Yardım, katkı, destek ya da hizmet sağlamak anlamına gelir.
- Wir müssen Hilfe leisten. — Yardım etmeliyiz.
- Das Gerät leistet gute Dienste. — Bu cihaz iyi hizmet ediyor.
Maddi olarak karşılayabilmek
- Özellikle sich etwas leisten yapısında “bir şeyi satın alabilecek veya yapabilecek maddi imkâna sahip olmak” anlamındadır.
- Ich kann mir dieses Auto nicht leisten. — Bu arabayı karşılayamam.
- Sie kann sich eine teure Wohnung leisten. — Pahalı bir evi karşılayabilir.
Direnmek veya karşı koymak
- Genellikle sabit ifadelerde görülür:
- Widerstand leisten — direnmek, karşı koymak
- Der Verletzte leistete keinen Widerstand. — Yaralı kişi direnmedi.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Fiil türü: Düzenli fiil
Mastar: leisten
Präteritum: leistete
Partizip II: geleistet
Yardımcı fiil: haben
Üçüncü tekil şahıs: er/sie/es leistet
Dönüşlü kullanım: sich etwas leisten

Örnek çekim:

ich leiste — yapıyorum, sağlıyorum
du leistest — yapıyorsun, sağlıyorsun
er leistete — yaptı, sağladı
wir haben geleistet — yaptık, sağladık

leisten fiiliyle sık kullanılan isimler:

die Leistung — başarı, performans, hizmet, edim
der Leistende — işi gerçekleştiren kişi
leistungsfähig — yüksek performanslı, kapasitesi yeterli

Kelime, Eski ve Orta Yüksek Almancadaki leisten biçimlerine dayanır. Başlangıçta “iz sürmek, takip etmek” ile ilişkili olan kelime zamanla “bir işi gerçekleştirmek veya bir hizmet sunmak” anlamını kazanmıştır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

erbringen — bir hizmeti, kanıtı veya performansı ortaya koymak. leisten ile benzerdir; ancak daha resmî ve özellikle hizmet, kanıt veya performans bağlamlarında kullanılır.
- eine Leistung erbringen — bir performans/hizmet ortaya koymak
schaffen — başarmak, meydana getirmek. leisten daha çok gösterilen çaba veya ortaya konan performansı vurgularken schaffen sonuca ulaşmayı vurgular.
bewirken — bir etki veya sonuç meydana getirmek. Genellikle doğrudan “başarı göstermekten” çok bir sonuca neden olmayı ifade eder.
ermöglichen — mümkün kılmak. leisten bir katkı sunmayı ifade ederken ermöglichen bir şeyin gerçekleşmesi için imkân sağlamayı vurgular.
sich leisten können [?](vocabuo://word/sich leisten können) — maddi veya genel olarak yeterli imkâna sahip olmak. Bu ifade, leisten fiilinin “karşılayabilmek” anlamına en yakın kullanımdır.

Zıt anlamlılar

versagen — başarısız olmak, görevini yerine getirememek. leisten ile özellikle başarı ve görev bağlamında zıttır.
scheitern — başarısızlığa uğramak. Bir hedefe ulaşamama durumunu ifade eder.
verweigern — reddetmek, vermeyi veya yapmayı reddetmek. Özellikle yardım ya da hizmet sunmama anlamında leisten fiiline karşıt olabilir.
sich etwas nicht leisten können [?](vocabuo://word/sich etwas nicht leisten können) — bir şeyi maddi olarak karşılayamamak. sich etwas leisten ifadesinin doğrudan karşıtıdır.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

Hilfe leisten — yardım etmek
Beihilfe leisten — destek veya yardım sağlamak
Widerstand leisten — direnmek, karşı koymak
einen Beitrag leisten — katkıda bulunmak
Arbeit leisten — emek vermek, iş yapmak
gute Arbeit leisten — iyi iş çıkarmak
einen Eid leisten — yemin etmek
Gewähr leisten — güvence vermek
sich etwas leisten — bir şeyi karşılayabilmek; ayrıca bazen “kendine bir şeyi reva görmek” anlamında kullanılır
sich einen Fehler leisten — hata yapmak
sich etwas leisten können — bir şeyi karşılayabilecek durumda olmak