noun

das Phänomen, -e

fenomen

Etwas, das man sehen, hören oder auf andere Art bemerken kann und das oft auffällt oder besonders ist.

Tanım ve anlam

Phänomen, Almancada temel olarak “fenomen”, “olgu” veya “gözlemlenebilir olay” anlamına gelir.

Gözlemlenebilen olay veya olgu:
Doğada, toplumda ya da bilimsel alanda ortaya çıkan ve incelenebilen durumdur. Türkçedeki “fenomen” ve “olgu” kelimelerine karşılık gelir.
- Der Klimawandel ist ein globales Phänomen.
  “İklim değişikliği küresel bir olgudur.”
Olağanüstü yetenek veya kişi:
Özellikle bir kişinin sıra dışı başarısını, becerisini veya etkileyiciliğini anlatır.
- Sie ist ein musikalisches Phänomen.
  “O, müzik alanında olağanüstü bir yetenektir.”

Bağlama göre kelime hem nötr ve bilimsel bir “olgu”yu hem de hayranlık uyandıran sıra dışı bir durumu ifade edebilir.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

Artikel: das
Çoğul: die Phänomene
Genitif: des Phänomens
Tür: İsim
Vurgu: Phä-no-men

Kelime, Eski Yunanca phainómenon sözcüğünden gelir ve “görünen şey” anlamındaki bir köke dayanır. Almancada kelimenin çoğulu düzensiz biçimde Phänomene olur.

Kelime yapısı bakımından günümüz Almancasında anlamlı Almanca parçalara ayrılmaz; doğrudan Yunanca kökenli bir alıntı kelimedir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

Erscheinung : “Görüngü”, “tezahür” veya “olay” anlamındadır. Phänomen daha çok bilimsel ya da dikkat çekici bir olguyu vurgularken, Erscheinung bir şeyin ortaya çıkışını veya görünüşünü de ifade edebilir.
Begebenheit : “Olay” veya “vukuat” anlamına gelir. Genellikle belirli bir olay için kullanılır; Phänomen ise daha genel, tekrarlanabilir veya incelenebilir bir olgudur.
Ereignis : “Olay” anlamındadır. Ereignis çoğunlukla tek seferlik bir olayı ifade ederken, Phänomen bir süreç, durum veya genel bir olgu olabilir.
Sensation : “Sansasyon”, “büyük ilgi uyandıran olay” veya “olağanüstü başarı” demektir. Phänomen her zaman sansasyonel olmak zorunda değildir; daha tarafsız ve bilimsel kullanılabilir.
Ausnahmeerscheinung : “İstisnai görüngü” veya “olağanüstü örnek” anlamındadır. Özellikle normalin çok dışındaki kişi ya da olaylar için kullanılır.

Zıt anlamlılar

Phänomen kelimesinin her bağlamda geçerli, doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur. Ancak “olağanüstü veya dikkat çekici olgu” anlamında kullanıldığında şu kelimeler karşıtlık oluşturabilir:

Alltäglichkeit : “Gündeliklik”, “sıradanlık”. Dikkat çekici veya sıra dışı bir Phänomenin karşıtıdır.
Normalität : “Normallik”. Olağandışı bir olguya karşılık, alışılmış durumu ifade eder.
Gewöhnlichkeit : “Sıradanlık”, “alışılmış olma durumu”. Özellikle olağanüstü kişi veya yetenek anlamındaki Phänomenin karşıtı olarak kullanılabilir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

ein seltenes Phänomen : nadir bir olgu
ein weltweites Phänomen : dünya çapında bir fenomen
ein natürliches Phänomen : doğal bir olgu
ein gesellschaftliches Phänomen : toplumsal bir olgu
ein wissenschaftlich interessantes Phänomen : bilimsel açıdan ilginç bir olgu
ein außergewöhnliches Phänomen : olağanüstü bir fenomen
ein sportliches Phänomen : sporda olağanüstü yetenek veya başarı gösteren kişi
ein Phänomen beobachten : bir olguyu gözlemlemek
ein Phänomen untersuchen : bir olguyu incelemek
ein Phänomen erklären : bir olguyu açıklamak