verb

platzen

patlamak

Etwas geht plötzlich kaputt oder öffnet sich mit einem lauten Geräusch, weil zu viel Druck da ist.

Tanım ve anlam

platzen Almancada temel olarak “patlamak”, “çatlamak” veya “yarılmak” anlamına gelen güçlü ve düzensiz bir fiildir.

  1. Bir şeyin basınç nedeniyle patlaması veya yarılması

    • Bir balonun, lastiğin ya da borunun patlaması:
    • Der Luftballon ist geplatzt. — Balon patladı.
    • Der Reifen ist geplatzt. — Lastik patladı.
  2. Bir planın, umudun veya anlaşmanın bozulması

    • Der Vertrag ist geplatzt. — Sözleşme bozuldu / gerçekleşmedi.
    • Unser Urlaub ist geplatzt. — Tatil planımız suya düştü.
  3. Bir duygunun çok yoğun hâle gelmesi Özellikle öfkenin dayanılmaz noktaya ulaşmasını anlatır:

    • Mir platzt der Kragen. — Tepem atıyor / Artık sabrım taşıyor.
    • Ich platze vor Wut. — Öfkeden çatlıyorum.
  4. Bir sırrın veya sansasyonel haberin açıklanması Genellikle eine Bombe platzen lassen ifadesinde kullanılır:

    • Er ließ eine Bombe platzen. — Büyük bir sır açıkladı / Ortalığı sarsacak bir açıklama yaptı.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

  • Fiil: platzen
  • Fiil türü: Düzensiz, güçlü fiil
  • Präteritum: platzte
  • Partizip II: geplatzt
  • Perfekt yardımcı fiili: sein
    • Der Ballon ist geplatzt. — Balon patladı.
  • Kişi çekimi:
    • ich platze
    • du platzt
    • er/sie/es platzt
  • Genellikle geçişsiz kullanılır; yani doğrudan bir nesne almaz.
  • Ayrılabilen bir fiil değildir.

Kelime, “patlama sesi”ni ifade eden Platz köküyle ilişkilidir. Buradaki -en eki fiil oluşturur. Aynı kökten gelen platzen , zerplatzen ve Platz kelimeleri arasında anlam bakımından bağlantı vardır.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

  • zerplatzen : Bir şeyin tamamen parçalanarak patlamasını anlatır. platzen ile benzerdir, ancak parçalanma anlamı daha güçlüdür.
  • explodieren : Genellikle bomba, gaz veya teknik bir düzenek gibi daha güçlü ve tehlikeli patlamalar için kullanılır. platzen daha çok balon, lastik veya boru gibi şeylerin yarılması için kullanılır.
  • bersten : Bir nesnenin basınçtan veya darbeyle çatlayıp yarılması anlamındadır. Daha edebî veya güçlü bir anlatıma sahiptir.
  • reißen : Bir kumaşın, kâğıdın veya başka bir malzemenin yırtılması anlamına gelir; platzen ise genellikle iç basınç sonucu yarılmayı ifade eder.
  • scheitern : Plan, proje veya girişimlerin başarısız olması anlamında kullanılır. Bu anlamda platzen ile örtüşür, fakat scheitern daha genel ve resmîdir.

Zıt anlamlılar

Bağlama göre şu kelimeler zıt anlam taşıyabilir:

  • halten : Bir nesnenin dayanması veya basınca karşı sağlam kalması anlamında platzen fiilinin karşıtı olabilir.
  • reparieren : Patlamış veya yırtılmış bir şeyi onarmak anlamında kullanılır.
  • gelingen : Bir planın gerçekleşmesi ve başarılı olması anlamında, planın bozulması anlamındaki platzen fiilinin karşıtıdır.
  • zustande kommen : Bir anlaşmanın veya planın gerçekleşmesi anlamına gelir; ein Vertrag platzt ifadesinin karşıtı olarak kullanılabilir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

  • ein Ballon platzt — bir balon patlar
  • ein Reifen platzt — bir lastik patlar
  • eine Leitung platzt — bir boru veya tesisat patlar
  • ein Vertrag platzt — bir sözleşme gerçekleşmez veya bozulur
  • ein Plan platzt [?](vocabuo://word ein%20Plan%20platzt) — bir plan suya düşer
  • eine Bombe platzen lassen — büyük bir sır veya sansasyonel bir haber açıklamak
  • jemandem platzt der Kragen — birinin tepesi atmak, sabrı taşmak
  • vor Wut platzen — öfkeden çatlamak
  • vor Neugier platzen — meraktan çatlamak
  • vor Stolz platzen — gururdan çatlamak

Make “platzen” part of your vocabulary.

Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.

Examples

Der Ballon wird gleich platzen.verb

Balon birazdan patlayacak.

Keep exploring German

Learn words from the content you love.

Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).