reißen
yırtılmak
Etwas stark auseinanderziehen, bis es kaputtgeht oder getrennt wird.
Tanım ve anlam
reißen güçlü ve düzensiz bir fiildir. Temel anlamı bir şeyi çekerek, zorlayarak veya gererek yırtmak, koparmak ya da parçalamaktır.
Başlıca anlamları:
-
Yırtmak, koparmak
- Er reißt das Papier entzwei.
“Kâğıdı ikiye yırtıyor.” - Der Stoff ist gerissen.
“Kumaş yırtıldı.”
- Er reißt das Papier entzwei.
-
Şiddetle çekmek veya sürüklemek
- Die Strömung riss ihn mit.
“Akıntı onu sürükledi.” - Der Hund riss an der Leine.
“Köpek tasmayı şiddetle çekiştirdi.”
- Die Strömung riss ihn mit.
-
Bir şeyi yerinden koparmak veya sökerek çıkarmak
- Sie riss den Brief aus dem Umschlag.
“Mektubu zarftan çekip çıkardı.”
- Sie riss den Brief aus dem Umschlag.
-
Mecaz olarak ele geçirmek, zorla kontrolü altına almak
-
Kumaşın, ipin veya başka bir nesnenin kopması
Ayrıca sich zusammenreißen “kendini toparlamak, kendine hâkim olmak” anlamına gelir:
- Reiß dich zusammen!
“Kendine hâkim ol!”
Dilbilgisi ve kelime kökeni
reißen düzensiz, güçlü bir fiildir:
- Mastar: reißen
- Şimdiki zaman 3. tekil şahıs: er reißt
- Präteritum: riss
- Partizip II: gerissen
- Yardımcı fiil: Geçişli kullanımda genellikle haben , hareket veya kopma bildiren geçişsiz kullanımda sein
Örnek:
- Er hat den Brief zerrissen.
“Mektubu yırttı.” - Das Papier ist gerissen.
“Kâğıt yırtıldı.”
Fiilin isim hâli der Riss “çatlak, yarık, yırtık” anlamına gelir:
- In der Wand ist ein Riss.
“Duvarda bir çatlak var.”
reißen, Eski Yüksek Almancadaki rīzan biçiminden gelen, Germen kökenli bir fiildir. Aynı kökten gelen birleşik fiillerde temel “çekerek koparma veya yırtma” anlamı korunur.
reisen fiiliyle karıştırılmamalıdır. reisen “seyahat etmek” demektir; telaffuzları benzerdir, ancak anlamları ve yazımları farklıdır.
Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar
Eş anlamlılar
- zerreißen : Bir şeyi tamamen veya parçalara ayırarak yırtmak. reißen fiiline göre daha güçlü ve tamamlanmış bir yırtma anlamı taşır.
- aufreißen : Bir şeyi yırtarak açmak; ayrıca bir yarayı veya eski bir konuyu yeniden açmak anlamına da gelir.
- abreißen : Bir parçayı koparıp ayırmak; binalar için “yıkmak” anlamında da kullanılır.
- zerren : Bir şeyi zorla çekiştirmek. zerren doğrudan yırtma veya koparma anlamı içermez.
- schnappen : Bir şeyi hızla kapmak veya yakalamak. reißen gibi fiziksel bir çekme içerebilir, ancak yırtma anlamı taşımaz.
Zıt anlamlılar
reißen fiilinin bütün anlamlarına uyan tek bir zıt anlamlısı yoktur. Anlama göre farklı karşıt fiiller kullanılır:
- nähen : Yırtılmış bir şeyi dikmek; yırtmanın doğrudan karşıtıdır.
- flicken : Yırtık veya hasarlı bir şeyi yamamak, onarmak.
- zusammenfügen : Ayrılmış parçaları yeniden birleştirmek.
- loslassen : Sıkıca çekmenin veya tutmanın karşıtı olarak “bırakmak”.
- halten : Bir şeyi yerinde tutmak; çekip koparmanın karşıt anlamlı bağlamlarında kullanılabilir.
Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri
- etwas entzwei reißen : Bir şeyi ikiye yırtmak veya ayırmak.
- etwas in Stücke reißen : Bir şeyi parçalara ayırmak.
- an etwas reißen : Bir şeyi çekiştirmek.
- sich losreißen : Kendini birinden veya bir şeyden kurtarıp ayrılmak.
- sich zusammenreißen : Kendini toparlamak, duygularını kontrol etmek.
- etwas an sich reißen : Bir şeyi zorla veya fırsat kollayarak ele geçirmek.
- sich um etwas reißen : Bir şey için birbirleriyle yarışmak, bir şeyi çok istemek.
Make “reißen” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Der Stoff wird leicht reißen.verb
Kumaş kolayca yırtılacak.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad