der Säbel, –

Anlam ve tanım

Säbel, Almancada “kılıç”, daha özel olarak eğri ağızlı, tek kenarlı askerî kılıç anlamına gelen eril bir isimdir. Türkçede genellikle “pala” veya “sabre” olarak karşılanır.

• der Säbel: pala, eğri kılıç
• Çoğulu: die Säbel: palalar, eğri kılıçlar

Kelime özellikle süvari askerlerinin ve bazı askerî birliklerin kullandığı kılıç türünü ifade eder. Geleneksel törenlerde veya tarihî bağlamlarda da kullanılır.

Dilbilgisi ve kelime kökeni

• Artikel: der
• Çoğul: die Säbel
• Kelime türü: isim
• Çekim:
  • Nominativ: der Säbel
  • Akkusativ: den Säbel
  • Dativ: dem Säbel
  • Genitiv: des Säbels

Kelime, Avrupa dillerindeki benzer biçimlerle ilişkilidir. Fransızca sabre ↗ ve Lehçe szabla ↗ gibi kelimelerle bağlantılıdır; daha eski kökeninin Macarca szablya ↗ olduğu kabul edilir.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

• der Krummsäbel ↗: Eğri kılıç. Säbel ile çok yakın anlamlıdır; ancak özellikle güçlü biçimde kıvrılmış kılıçları belirtir.
• das Hieb- und Stichschwert ↗: Kesme ve saplama amacıyla kullanılan kılıç. Säbelden daha genel ve teknik bir ifadedir.
• die Waffe ↗: Silah. Säbelin üst anlamlısıdır; her türlü silahı kapsar.

Zıt anlamlılar

Bu somut silah adının doğrudan bir zıt anlamlısı yoktur. Bağlama göre die Unbewaffnung ↗ “silahsızlandırma” veya die Friedfertigkeit ↗ “barışçıllık” karşıt kavramlar olarak kullanılabilir; ancak bunlar Säbelin sözlük anlamına doğrudan zıt değildir.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

• einen Säbel tragen ↗ — pala taşımak
• mit dem Säbel kämpfen ↗ — palayla savaşmak
• der Säbelhieb ↗ — pala darbesi
• das Säbelrasseln ↗ — kelimesi kelimesine “pala şakırtısı”; mecaz olarak savaş tehdidinde bulunma, tehditkâr askerî söylem
• der Säbeltanz ↗ — kılıç veya pala kullanılarak yapılan dans