pronoundeterminer

sein (Possessiv zu er/es)

onun

Als Person oder Sache vorhanden sein oder sich in einem Zustand befinden.

Tanım ve anlam

sein, Almancada temel olarak “olmak” anlamına gelen, düzensiz bir fiildir. Bir kişinin ya da şeyin kim olduğunu, nasıl olduğunu veya nerede bulunduğunu belirtir.

Kimlik: Ich bin Anna. — Ben Anna’yım.
Durum veya özellik: Er ist müde. — O yorgun.
Yer: Wir sind zu Hause. — Evdeyiz.

Ayrıca sein, geçmiş zaman ve edilgen yapı kurmak için kullanılan bir yardımcı fiildir:

Sie ist gegangen. — O gitti.
Das Haus wird gebaut. — Ev inşa ediliyor. (Edilgen yapıda yardımcı fiil olarak werden kullanılır.)

Küçük harfle yazılan sein, bazı bağlamlarda iyelik anlamı da taşır: “onun” (erkek bir kişiye veya bir nesneye ait). Örneğin: sein Auto — onun arabası. Bu kullanımda sözcük, ismin önünde kullanılan iyelik belirtecidir.

Büyük harfle yazılan das Sein ise felsefi bağlamlarda “varlık” veya “varoluş” anlamına gelen bir isimdir.

Dilbilgisi ve sözcük kökeni

sein fiili Almancanın en sık kullanılan ve çekimi en düzensiz fiillerindendir. Şimdiki zamanda temel çekimleri şöyledir:

ich bin — ben …-im
du bist — sen …-sin
er/sie/es ist — o …-dır
wir sind — biz …-iz
ihr seid — siz …-siniz
sie/Sie sind — onlar …-dır / Siz …-siniz

Geçmiş zaman biçimleri arasında war (“idi”) ve gewesen (“olmuş”) bulunur. Başlıca mastar hâli sein, şimdiki zaman ortacı ise seiend şeklindedir; ancak bu ortacı günlük kullanımda seyrektir.

Sözcük, Eski Yüksek Almancadaki sīn biçimine dayanır. Çekimlerinde farklı tarihî köklerden gelen biçimler bir araya geldiği için günümüzdeki çekimi düzenli bir kalıbı izlemez.

Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar

sein fiilinin her bağlamda kullanılabilecek tek bir eş anlamlısı yoktur. Cümledeki anlamına göre yakın karşılıklar değişir:

existieren — “var olmak” anlamındadır; varoluşu vurgular. Kimlik veya özellik bildiren sein yerine her zaman kullanılamaz.
sich befinden — “bulunmak” demektir; özellikle bir yer veya konum belirtirken sein yerine kullanılabilir, fakat daha resmîdir.
geschehen — “olmak, gerçekleşmek” anlamına gelir; bir olayın meydana gelmesini anlatır, genel “olmak” fiiliyle aynı kullanıma sahip değildir.

Bağlama göre karşıt anlamlı olabilecek sözcükler:

nicht sein — “olmamak”; sein fiilinin olumsuz biçimidir.
verschwinden — “ortadan kaybolmak”; var olma veya bir yerde bulunma anlamına karşıt olabilir, ancak doğrudan ve her durumda kullanılabilecek bir zıt değildir.