verb

stoßen

çarpmak · çarpma

Mit etwas oder jemandem zusammenprallen oder gegen etwas drücken.

Anlam ve tanım

stoßen, bağlama göre “itmek”, “çarpmak”, “bir yere rastlamak” veya “birinin başına gelmek” anlamlarına gelen, düzensiz bir Almanca fiildir.

Birini ya da bir şeyi itmek: Bir kuvvet uygulayarak ileri veya yana hareket ettirmek.
jemanden/etwas stoßen — birini/bir şeyi itmek
Er stieß die Tür auf. — Kapıyı iterek açtı.
Bir yere çarpmak, çarpıp dokunmak:
gegen etwas stoßen — bir şeye çarpmak
Ich bin mit dem Fuß gegen den Tisch gestoßen. — Ayağımı masaya çarptım.
Bir şeye rastlamak veya bir şeyi keşfetmek: Genellikle auf edatıyla kullanılır.
auf etwas stoßen — bir şeye rastlamak
Sie stieß auf einen alten Brief. — Eski bir mektuba rastladı.
Birinin başına gelmek: Genellikle zustoßen fiilinin geçmiş zaman ortaç biçimiyle kullanılır; çoğunlukla kötü veya beklenmedik bir olay anlatır.
Ihm ist etwas zugestoßen. — Başına bir şey geldi.
Kadehleri tokuşturmak, kadeh kaldırmak: Bu anlamda ayrılabilen anstoßen fiili kullanılır.
mit jemandem anstoßen — biriyle kadeh tokuşturmak.

Dil bilgisi ve kelime kökeni

Fiilin temel biçimleri stoßen – stieß – ist/hat gestoßen şeklindedir. Şimdiki zamanda ikinci ve üçüncü tekil kişilerde kök ünlüsü değişir: du stößt, er/sie/es stößt.

Eylemin anlamına göre yardımcı fiil değişebilir: Birini veya bir şeyi itme anlamında genellikle haben kullanılır; hareket ya da çarpma bildiren bazı kullanımlarda sein görülebilir. Bu nedenle geçmiş zaman biçimi bağlama göre hat gestoßen veya ist gestoßen olabilir.

Fiil, Eski Yüksek Almancadaki stōzan biçimine dayanır; temel anlamı “itmek, vurmak” çevresindedir. anstoßen ve zustoßen gibi fiiller, bu kökten türemiş ayrılabilen fiillerdir.

Eş anlamlılar ve karşıt anlamlılar

Eş anlamlılar, stoßen fiilinin her kullanımında birbirinin yerine geçmez:

drücken — “bastırmak, itmek” anlamındadır; genellikle sürekli basınç uygulamayı vurgular. stoßen ise daha çok kısa veya ani bir itişi anlatır.
schubsen — “dürtmek, hafifçe ya da kabaca itmek” demektir; daha gündelik ve çoğu zaman daha hafif bir itişi ifade eder.
anrempeln — “çarparak sürtünmek, birine çarpmak” anlamındadır; özellikle kalabalıkta istemeden çarpma durumlarında kullanılır.
entdecken — “keşfetmek” demektir. auf etwas stoßen ile bir şeye rastlama anlamında yakınlaşır; ancak entdecken, bulma veya fark etme sonucunu daha belirgin vurgular.