toben
koşuşturmak
Sich sehr wild und laut bewegen, oft aus Freude oder Übermut.
Tanım ve anlam
toben Almancada temel olarak “şiddetli ve kontrolsüz biçimde hareket etmek”, “öfkeden kudurmak” veya “coşkuyla hoplayıp zıplamak” anlamlarına gelen bir fiildir.
Başlıca kullanımları:
-
Öfkeli veya kontrolsüz davranmak, kudurmak
- Bir kişinin büyük bir öfkeyle bağırması, tepki göstermesi veya taşkınlık yapması için kullanılır.
- Er tobte vor Wut. — Öfkeden kuduruyordu.
- Der Mann tobte im Zimmer. — Adam odada öfkeyle bağırıp çağırıyordu.
-
Çocukların veya hayvanların hareketli biçimde oynaması
- Bu kullanım her zaman olumsuz değildir; “coşkuyla oynamak, koşturmak, hoplayıp zıplamak” anlamı taşır.
- Die Kinder toben im Garten. — Çocuklar bahçede coşkuyla oynuyor.
- Die Hunde toben auf der Wiese. — Köpekler çayırda koşturup oynuyor.
-
Fırtına, deniz veya savaş gibi olayların şiddetle sürmesi
- Doğa olayları veya çatışmalar için “şiddetlenmek, kasıp kavurmak” anlamında kullanılır.
- Ein heftiger Sturm tobte über der Stadt. — Şiddetli bir fırtına şehrin üzerinde kasıp kavuruyordu.
- Auf dem Meer tobten hohe Wellen. — Denizde büyük dalgalar azgınca yükseliyordu.
Dilbilgisi ve kelime kökeni
toben, düzensiz olmayan, yani zayıf çekimli bir fiildir. Genellikle geçişsiz kullanılır ve doğrudan nesne almaz.
Örnek çekim:
- ich tobe — kuduruyorum / coşkuyla oynuyorum
- du tobst — kuduruyorsun / coşkuyla oynuyorsun
- er/sie/es tobt — kuduruyor / coşkuyla oynuyor
- wir toben — kuduruyoruz / coşkuyla oynuyoruz
Fiil, bağlama göre hem olumsuz hem de nötr veya olumlu bir anlam taşıyabilir. Çocuklar için kullanıldığında genellikle hareketli ve neşeli oyun anlatılır; öfkeli kişiler veya fırtınalar için kullanıldığında ise şiddet ve kontrolsüzlük vurgulanır.
Kelimenin kökeni, şiddetli hareketi veya gürültüyü ifade eden eski Cermen köklerle ilişkilidir. Günümüz Almancasında toben ile der Tob arasında anlam ilişkisi bulunur; ancak der Tob modern standart dilde çok sınırlı kullanılan bir isimdir.
Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar
Eş anlamlılar
- wüten : “Kudurmak, öfkeyle saldırmak” anlamındadır. toben ile karşılaştırıldığında daha güçlü, tehditkâr ve yıkıcı bir öfke ifade eder.
- rasen : “Çılgınca hareket etmek, hızla ilerlemek veya öfkelenmek” anlamlarına gelir. toben gibi kontrolsüzlüğü anlatabilir; ayrıca yüksek hız anlamı da vardır.
- herumtollen : Özellikle çocukların veya hayvanların neşeyle koşturup oynaması demektir. toben fiilinin oyun ve eğlence anlamındaki daha açık ve daha olumlu karşılığıdır.
- sich austoben : Birikmiş enerjiyi hareket ederek veya oynayarak dışa vurmak anlamına gelir. Bu fiil, toben fiilinin dönüşlü ve “enerjisini atmak” anlamındaki biçimidir.
Zıt anlamlılar
- sich beruhigen : Sakinleşmek, öfkenin veya heyecanın azalması demektir. toben fiilinin özellikle öfke ve taşkınlık bağlamındaki doğrudan zıttıdır.
- ruhig sein : Sakin olmak, hareket etmemek veya gürültü çıkarmamak anlamındadır. toben fiilinin hem fiziksel hareket hem de gürültü açısından karşıtıdır.
- sich entspannen : Gevşemek ve rahatlamak anlamına gelir; toben fiilinin gerginlik ve aşırı hareket içeren kullanımlarına karşıt bir durum belirtir.
Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri
- vor Wut toben : Öfkeden kudurmak
- vor Freude toben : Sevinçten coşmak
- im Garten toben : Bahçede koşturup oynamak
- auf dem Spielplatz toben : Oyun alanında hareketli biçimde oynamak
- ein Sturm tobt : Bir fırtına şiddetle esiyor
- die See tobt : Deniz kabarıyor veya deniz çok dalgalı
- sich richtig austoben : İyice oynayıp enerjisini atmak
Make “toben” part of your vocabulary.
Build your German vocabulary with flashcards, audio and spaced repetition.
Examples
Im Park toben einige Hunde.verb
Parkta bazı köpekler koşuşturuyor.
Keep exploring German
Learn words from the content you love.
Add words from websites, books and videos, then remember them with spaced repetition (SRS).
Scan for iPhone & iPad