verbverb

umgeben

çevirmek · çevrelemek

Etwas liegt ringsherum um eine Person oder Sache.

Anlamı ve kullanım

umgeben bir fiildir ve temel olarak “çevrelemek”, “kuşatmak” veya “etrafını sarmak” anlamına gelir.

Bir şeyin ya da kişinin çevresinde bulunmak, onu sarmak
- Berge umgeben die Stadt.
  Dağlar şehri çevreliyor.
- Die Stadt ist von Bergen umgeben.
  Şehir dağlarla çevrilidir.
Bir kişinin çevresinde insanların veya belirli koşulların bulunması
- Sie ist von Freunden umgeben.
  Arkadaşlarıyla çevrilidir.
- Das Haus ist von einem großen Garten umgeben.
  Ev büyük bir bahçeyle çevrilidir.
Mecaz anlamda bir atmosfer veya duyguyla çevrili olmak
- Das alte Schloss ist von einer geheimnisvollen Atmosphäre umgeben.
  Eski kale gizemli bir atmosferle çevrilidir.

Fiil çoğunlukla edilgen yapıda kullanılır:

von + Dativ + umgeben sein: “... tarafından çevrelenmiş olmak”
von Bäumen umgeben sein = ağaçlarla çevrili olmak

Dilbilgisi ve kelime kökeni

umgeben düzensiz ve güçlü bir fiildir:

Mastar: umgeben
1. tekil şahıs: umgibt
Präteritum: umgab
Partizip II: umgeben
Yardımcı fiil: haben

Örnek çekim:

Die Bäume umgeben das Haus.
Ağaçlar evi çevreliyor.
Die Bäume umgaben das Haus.
Ağaçlar evi çevreliyordu.
Die Bäume haben das Haus umgeben.
Ağaçlar evi çevrelemiş.

Fiil genellikle Akkusativ nesne alır:

jemanden oder etwas umgeben
birini veya bir şeyi çevrelemek

Kelime um- ön eki ile geben fiilinden oluşur. Buradaki um-, “etrafında, çevresinde” anlamı taşır. Ancak umgeben, ayrılabilen bir fiil gibi kullanılmaz; ich umgebe denir, ich gebe ... um denmez.

Ayrıca sich mit jemandem oder etwas umgeben yapısı “kendini biriyle veya bir şeyle çevrelemek” anlamına gelir:

Er umgibt sich mit klugen Menschen.
Kendini zeki insanlarla çevreliyor.

Eş anlamlılar ve zıt anlamlılar

Eş anlamlılar

einschließen : “içine almak, çevrelemek” anlamındadır. Bir şeyin sınırları içine alınmasını vurgular.
umringen : Özellikle insanların veya nesnelerin bir kişinin ya da nesnenin etrafında halka oluşturmasını anlatır.
umzingeln : Genellikle askerî veya tehdit içeren bağlamlarda “kuşatmak” anlamına gelir. umgeben sözcüğünden daha güçlü ve olumsuz bir anlam taşır.
umschließen : Bir şeyi tamamen çevrelemek veya içine almak anlamındadır; fiziksel sınır vurgusu daha belirgindir.
umrahmen : Bir şeyi çerçevelemek veya çevresini belirgin biçimde sarmak anlamına gelir. Özellikle görsel ve mecazî bağlamlarda kullanılır.

Zıt anlamlılar

umgeben için her bağlamda geçerli tek bir zıt anlamlı yoktur. Bağlama göre şu fiiller kullanılabilir:

freilegen [freilegen]: Bir şeyin üzerini açığa çıkarmak, çevresini kapatan unsurları kaldırmak.
entfernen [entfernen]: Çevreleyen şeyi ortadan kaldırmak veya uzaklaştırmak.
befreien [befreien]: Birini kuşatılmış ya da sarılmış durumdan kurtarmak.

Yaygın ifadeler ve kelime birliktelikleri

von Bergen umgeben sein [von Bergen umgeben sein] — dağlarla çevrili olmak
von Bäumen umgeben sein [von Bäumen umgeben sein] — ağaçlarla çevrili olmak
von Freunden umgeben sein [von Freunden umgeben sein] — arkadaşlarla çevrili olmak
von einer Mauer umgeben sein [von einer Mauer umgeben sein] — bir duvarla çevrili olmak
sich mit Menschen umgeben [sich mit Menschen umgeben] — kendini insanlarla çevrelemek
von einer besonderen Atmosphäre umgeben sein [von einer besonderen Atmosphäre umgeben sein] — özel bir atmosferle çevrili olmak